Soms blijken herinneringen toch iets anders te zijn als je in de loop van je leven iets meer erover te weten komt. Deze podcast geeft duiding aan een fenomeen.



Wikipedia schrijf over wat een herinnering is:



“Een herinnering is een ervaring uit het verleden die in het geheugen is opgeslagen en die men zich voor de geest kan roepen. Hoe ervaring of kennis in het langetermijngeheugen wordt opgeslagen en weer kan worden teruggezocht, is onderwerp van studie in de zowel de cognitieve psychologie als cognitieve neurowetenschap. Herinneringen vormen het bewustzijn en vormen als zodanig een onderdeel van het declaratief geheugen. Herinneringen zijn niet altijd betrouwbaar.”



Die laatste zin, dat is waar ik het in dit artikel over wil hebben.



Afgelopen weekend kwam ik in BNdeStem een artikel tegen met daarin een interview met geheugenprofessor Douwe Draaisma.



Ik kwam in het artikel een uitspraak tegen die mij duiding gaf aan een fenomeen dat ik de laatste jaren al diverse keren had meegemaakt, maar waar ik me toch niet echt bewust van was wat dit precies was.



Marten Toonder



Het is een uitspraak van Marten Toonder dat in het artikel wordt besproken. Je weet wel de tekenaar van Ollie B. Bommel. Heer Bommel is een personage uit zijn Tom Poes-stripreeks.



Op 75-jarige leeftijd wordt hij door diverse uitgevers gevraagd om een autobiografie te gaan schrijven. Daar heeft hij moeite mee. Een autobiografie is niet een chronologische opsomming van gebeurtenissen in zijn leven. Er moet volgens hem een lijn in zijn verhaal zitten. En als hij bij het begin zou beginnen. Hoofdstuk 1 als het begin van zijn leven zou schrijven, dan zou hij eigenlijk eerst ook bijvoorbeeld hoofdstuk 8 en 9 moeten hebben geschreven om hoofdstuk 1 echt te laten spreken en reflectie toe te kunnen passen.



Dick Matema en herinneringen



Aan een bevriende striptekenaar Dick Matema schrijft hij dan ook: ‘Een autobiografie is een buitengewoon lastig genre. Een autobiografie is niet een verzameling verhalen, feiten en belevenissen. Het is geen optelsom van herinneringen. Een autobiografie moet een lijn bevatten. Daar moet een rode draad inzitten, die moet samenhang hebben, orde.'



Marten Toonder schrijft in een brief aan Dick Matema “Want iets wat in de jeugd gebeurd is, is dikwijls het gevolg van een voorval op latere leeftijd.'



Ik zal de zin nog eens herhalen zodat je hem rustig in je op kunt nemen.



‘Want iets wat in de jeugd gebeurd is, is dikwijls het gevolg van een voorval op latere leeftijd.'



Een krachtige en kernachtige zin.



Afschriften in de kast



De bekende geheugenprofessor Douwe Draaisma zegt het heel mooi.



“Je verleden ligt niet als een verzameling afschriften in de kast. Het is plastisch, vloeibaar. Het verleden kan later nog veranderen.”



Hij zegt: “Je zal intuïtief een idee hebben van wat Toonder hier bedoelt. Namelijk dat de gebeurtenissen die je in je jeugd beleefd hebt, af kunnen hangen van een latere duiding, iets wat je later pas te weten komt. Wat je later pas hoort, later pas begrijpt, later pas kunt plaatsen. En dat latere inzicht kan ervoor zorgen dat in somm...