“การแบ่งแยกดินแดน” และ “การเรียกร้องเอกราช” อาจเคยเป็นคำต้องห้ามในสังคมไทย แต่ปัจจุบัน แม้จะถูกนำมากล่าวถึงในทางวิชาการและอธิบายความหมายในหลายมิติมากขึ้น แต่ก็นับว่ายังมีความอ่อนไหว

“เรื่องที่เคยถูกต้องห้าม ถ้าหากพูดกันได้ ก็จะช่วยคลี่คลายสถานการณ์...เหมือนการเปิดฝากาต้มน้ำที่กำลังเดือด” นี่คือสิ่งที่ ‘รศ.มารค ตามไท’ นักวิชาการหลักสูตรการสร้างสันติภาพ ม.พายัพ ค้นพบจากการศึกษาประสบการณ์ในต่างประเทศ ทั้ง “คาตาโลเนีย” สเปน, “ควิเบก” แคนาดา, “โอกินาวา” ญี่ปุ่น และ “สกอตแลนด์” เพื่อหาคำตอบว่า ทำไมพื้นที่เหล่านี้การใช้ความรุนแรงจึงยุติลง

ชวนคุยโดย ‘อรุชิตา อุตมะโภคิน’  และ 'รัฐวิศว์ เอื้อประชานนท์'