Czy o winie, karze, a czasem o dożywotnim pozbawieniu wolności, powinien współdecydować obywatel bez przygotowania prawniczego? W najnowszym odcinku podcastu „Świadek ze słyszenia” omawiam rolę ławników w sprawach karnych, ich realny wpływ na orzekanie oraz różnice między polskim modelem ławniczym a ławą przysięgłych. To także pytanie o to, czy społeczny udział w wymiarze sprawiedliwości powinien nadal polegać na współorzekaniu, czy też przybierać inne formy.

Czy sprawca zabójstwa może odpowiadać także za znieważenie zwłok tej samej osoby? W tym odcinku analizuję trzy sprawy, w których po śmierci pokrzywdzonych doszło do ukrywania, przewożenia, porzucania albo niszczenia ciał.Na pierwszy rzut oka wszystkie te zachowania wydają się skrajnie drastyczne i moralnie odrażające. Prawo karne wymaga jednak czegoś więcej. Dla odpowiedzialności z art. 262 § 1 k.k. nie wystarczy samo niegodne postępowanie ze zwłokami. Trzeba ustalić, czy sprawca działał z zamiarem znieważenia zmarłego — okazania pogardy, poniżenia albo zbezczeszczenia jego ciała.

Rozmowa z adwokat Kamilą Majchrzak o roli adwokata w polskim procesie karnym.

Czy wiesz, co robi Twoje dziecko w internecie? To pytanie brzmi jak hasło z plakatu na szkolnym korytarzu. A jednak kryje się za nim problem znacznie poważniejszy niż zwykłe rodzicielskie zaniepokojenie. T en odcinek dotyczy internetowych „gier” i wyzwań, które tylko pozornie są zabawą. Od „Niebieskiego Wieloryba”, przez „Zostań wróżką ognia”, aż po Blackout Challenge, Fire Challenge i Tide Pod Challenge — wspólny mechanizm jest podobny: ryzyko zostaje przedstawione jako próba odwagi, cierpienie jako dowód charakteru, a autodestrukcja jako sposób na zdobycie uwagi i akceptacji.To opowieść o samotności, presji grupy, manipulacji i cyfrowej przemocy. W odcinku analizuję psychologiczne, społeczne i prawnokarne mechanizmy tego zjawiska. Szczególne znaczenie ma tu nie tylko art. 151 k.k., dotyczący doprowadzenia człowieka do targnięcia się na własne życie, lecz także możliwość kwalifikowania takich zachowań jako nękania, groźby karalnej, zmuszania do podjęcia określonych czynności, narażenia na niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia, albo spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia.

Wyobraźcie sobie sytuację, w której jedno zdanie uruchamia na nogi wszystkie możliwe służby mundurowe. Kilka słów, które nie mają nic wspólnego z rzeczywistością, a mimo to wywołują ewakuacje setek osób, zatrzymują pociągi, przerywają rozprawy w sądach i angażują dziesiątki funkcjonariuszy Policji. Budynek przestaje być miejscem pracy, a staje się potencjalnym miejscem zdarzenia. Na miejsce jadą patrole Policji, pojawiają się strażacy, zespoły ratownictwa medycznego. Zamykane są ulice, wstrzymywany jest ruch, zabezpiecza się teren. Każda z tych czynności jest racjonalna – pod warunkiem, że zagrożenie istnieje. Państwo działa tak, jak musi działać: zakłada najgorszy scenariusz.I właśnie w tym miejscu zaczyna się odpowiedzialność karnaKto wiedząc, że zagrożenie nie istnieje, zawiadamia o zdarzeniu, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób lub mieniu w znacznych rozmiarach lub stwarza sytuację, mającą wywołać przekonanie o istnieniu takiego zagrożenia, czym wywołuje czynność instytucji użyteczności publicznej lub organu ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia mającą na celu uchylenie zagrożenia, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Natomiast jeżeli sprawca czynu zawiadamia o więcej niż jednym zdarzeniu, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.

Mówi się, że miasto nigdy nie zasypia. Nocą ulice pustoszeją, a ruch ustępuje miejsca ciszy. Wystarczy błysk świateł, krótki sygnał i zwykła droga na kilka sekund przestaje być drogą. Zaczyna przypominać tor wyścigowy. Tyle że to wciąż przestrzeń publiczna. W tym odcinku pokazuję, jak prawo w końcu przestało traktować takie zachowania jak zwykłą brawurę. Opowiadam o art. 178c k.k., który wprowadził przestępstwo nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych, oraz o art. 86c k.w., dotyczącym driftu i celowego doprowadzania do utraty styczności kół z nawierzchnią. W odcinku nawiązuje do dwóch prawdziwych spraw karnych, w których wyścigi na ulicach dwóch polskich miast skończyły się tragicznie.

W tym odcinku przyglądam się przestępstwu kradzieży tożsamości – krok po kroku. Analizuję mechanizmy działania sprawców i konsekwencje dla pokrzywdzonych. To odcinek z mocną dawką true crime.

Na rozprawie głównej oskarżony, zapytany przez Przewodniczącego składu orzekającego, czy przyznaje się do winy, odpowiada: nie przyznaję się. Deklaruje jednak, że będzie składał wyjaśnienia i nie korzysta z prawa do milczenia. Zapowiada, że powie, jak było naprawdę, podkreślając swoją niewinność. Oświadcza następnie, że zmienia swoje stanowisko procesowe.Oskarżony twierdzi, że przyznanie się do winy w postępowaniu przygotowawczym było wymuszone – poprzez presję, a nawet klasyczną „zabawę w dobrego i złego policjanta”, znaną z filmów, ale spotykaną także w praktyce przesłuchań. Przewodniczący odczytuje wcześniejsze wyjaśnienia i pyta, czy oskarżony je podtrzymuje. Ten zaprzecza: „Nie mogę się przyznać do czegoś, czego nie zrobiłem”.Następnie Przewodniczący okazuje protokół przesłuchania z podpisaną formułą: „Treść zgodna z tym, co wyjaśniałem. Nie wnoszę zastrzeżeń do protokołu”. Oskarżony potwierdza, że to jego podpis, ale twierdzi, że złożył go pod presją. Dodaje też, że zawiadomił prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy policji, którzy – jak utrzymuje – wymusili na nim przyznanie się do winy. W efekcie z jednej sprawy powstają de facto dwa postępowania.A co by było, gdyby tak... wszystkie przesłuchania podejrzanych nagrywać?

Odcinek poświęcony jest praktycznemu przebiegowi posiedzenia aresztowego w polskim procesie karnym, przedstawionemu na tle rzeczywistej sprawy o usiłowanie zabójstwa. Na przykładzie konkretnego zdarzenia pokazuję, jak w praktyce wygląda rozpoznanie wniosku prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Odcinek ma charakter analityczny i dydaktyczny, ukazując realia sali sądowej w sprawach aresztowych.Uwaga: odcinek zawiera dużą dawkę true crime.https://youtu.be/YmOTuRg6f8g

Moim gościem jest dr Michał Hudzik, od lat związany z Izbą Karną Sądu Najwyższego oraz Akademią Leona Koźmińskiego. Rozmawiamy o procesowych skutkach śmierci oskarżonego w procesie karnym – o decyzjach organów procesowych podejmowanych w zależności od etapu postępowania. Zastanawiamy się, czy sąd może wydać wyrok uniewinniający pomimo wiedzy, że oskarżony nie żyje, czy osoby najbliższe mogą po śmierci skazanego złożyć wniosek o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania karnego oraz jaka jest rola obrońcy, jeżeli postępowanie zostaje wznowione na korzyść oskarżonego i toczy się już po jego śmierci. Na koniec odpowiadamy na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy postępowanie umorzono z powodu śmierci oskarżonego, a okazuje się, że ten jednak… nigdy nie umarł.Facebook:https://www.facebook.com/p/Świadek-ze-słyszenia-61554921624070/YouTube:https://youtu.be/yCWhQNXJyzUSpotify:https://open.spotify.com/episode/0oQC0cpiXXVYOkGaoeJQR7?si=XmR3VlqBTJGkJPgOpHJoZw