In aflevering 64 van Radio Horzelnest verdiepen we ons in een goeddeels vergeten oorlog om één van de kostbaarste specerijen. Hiervoor schuift voor de tweede keer historicus Tristan Mostert bij ons aan. Eerder in aflevering 16 was hij te gast om te praten over Banda-eilanden en hoe Jan Pietersz Coen daar op bloederige wijze het monopolie op de specerijenhandel in nootmuskaat en foelie vestigt. De verovering van Banda is wellicht de bekendste specerijoorlog die woedt in de zeventiende eeuw, maar zeker niet de enige oorlog. We blijven ditmaal min of meer in dezelfde regio, de Molukken, maar richten ons nu op de centrale en noordelijke eilanden van deze archipel. En we richten ons op een andere specerijplant, de kostbare bloesem van de kruidnagelboom. Onze gast, Tristan, is als historicus gespecialiseerd in de vroegmoderne koloniale geschiedenis van Azië en publiceerde veelvuldig over dit onderwerp. Vorig voorjaar rondde hij zijn promotieonderzoek af en verdedigde zijn proefschrift getiteld: ‘Spice War: Ternate, Makassar, the Dutch East India Company and the Struggle for the Ambon Islands (c. 1600-1656)’. Op indrukwekkende wijze combineert hij hierin de politieke, militaire, economische en ecologische geschiedenis van de Molukken in de zestiende en met name de zeventiende eeuw. Op basis van archief- en literatuuronderzoek reconstrueert Tristan het verloop van de allianties, conflicten, verdragen en de algehele concurrentiestrijd tussen de machtsfacties in dit gebied. Een strijd die uiteindelijk uitmondt in de Grote Ambonse of Hoamoalse Oorlog (1651-1656) en eindigt met het handelsmonopolie op kruidnagel van de VOC. Daarbij laat hij zien dat het verloop van dit monopoliestreven moet worden geduid vanuit een bredere historische context, met voldoende oog voor de andere spelers. Het sultanaat van Ternate, de opkomst van het rivaliserende sultanaat Gowa en de stad Makassar op Zuid-Celebes en de politieke situatie op Ambon en Seram. Veel luisterplezier! TIMESTAMPS 00:00-02:11 – Introductie 04:34-08:38 – Waarom dit proefschrift? Tristans bezoek aan de Molukken & de bergforten op Ambon. 08:38-17:55 – Begin kruidnagelteelt, nageloogst & etnobotanie 17:55-24:47 – Enkele hoofdrolspelers in de specerijoorlogen: Ternate, Tidore, West-Seram (Hoamoal), Makassar, Hitu (Ambon), Hikayat Tanah Hitu en rol van religie in staatsvorming 24:47-31:20 – Portugal, Spanje, Makassar en het sultanaat Goa & de VOC 31:20-40:00 – Monopoliestreven van de VOC en de aankomst Nassauvloot in 1624 40:00-51:07 – Gouverneur Artus Gijsels, milieu-oorlogsvoering & Hongi-tochten 51:07-55:24 – Verzet tegen de VOC, oorlog op Hitu, Kapitan Hitu Tepil en zijn opvolger Kakiali 55:24-01:17:33 – Aan loop naar de Grote Ambonse/Hoamoalse Oorlog, rol van Kimelaha Madjira, Makassar en Arnold de Vlamingh & de vernietiging en ontvolking van Hoamoal. 01:17:33-01:20:19 – Afsluiting

Aflevering 63 van Radio Horzelnest staat in het teken van een gevederde vriend van de mens: de ooievaar (Ciconia ciconia). Hiervoor hebben we schrijver en ooievaarkenner Kester Freriks uitgenodigd. Onlangs verscheen van zijn hand ‘De ooievaar’, het laatste nummer in de boekenreeks ‘De Vogelserie’, van uitgeverij Atlas Contact. Geen enkel vogel lijkt zich zo diep te nestelen in de Nederlandse cultuur als deze karakteristieke langpoot. Over de vogel doen tal van verhalen, legenden en interessante geschiedenislessen de rondte. Kester dist er een flink aantal op uit de uitgebreide ooievaarsliteratuur. Maar hij staat ook uitvoerig stil bij het leven van de ooievaar, van de nesteldrang, de vliegdrang en de trekdrang naar het zuiden, tot het foerageer-, balts-, en broedgedrag. Je leert de vogel kennen tot in zijn penveren. Als rode draad door het boek, welhaast zo rood als de snavel van de ooievaar, loopt Kesters liefde voor deze vogel in het echt en op schrift. Ook plaats Kester de ooievaar terug in een veranderend Nederlands landschap. Daarmee vertelt hij over een bewogen geschiedenis. Van het vroegere Nederland als ooievaarsland bij uitstek, tot de sterke terugloop in de laat-negentiende en begin twintigste eeuw, het verdwijnen van het laatste wilde broedpaar in 1983 en uiteindelijk de herintroductie en heropleving van de vogel. . Kester Freriks is schrijver en verbonden aan de Boeken- en Cultuurredactie van NRC Handelsblad. Van zijn hand verscheen een flink aantal romans, essays en natuurboeken. Eerder al was hij te gast in aflevering 51 om samen met Martijn Storms te vertellen over hun boek ‘Grensverkenningen’. Ook schreef Kester met regelmaat over vogelkundige of ornithologische onderwerpen. In 2008 verscheen zijn boek ‘De valk. Over valkerij en wilde vogels’ en in 2009 het boek ‘Vogels kijken. Alle driehonderd Nederlandse vogelsoorten’, alle twee bij uitgever Athenaeum – Polak & Van Gennep. TIMESTAMPS 00:00-02:25 – Introductie 02:25-07:47 – Rottige Meente & Kesters ooievaarsnest 07:47-13:52 – Nestgevechten en hofmakerij 13:52-19:36 – Eerste ontmoeting met de ooievaar & ooievaarsdieet 19:36-29:45 – De vlucht van de ooievaar & de trek naar het zuiden 29:45-40:52 – Stadsooievaars, kindjesbrenger & Den Haag 40:52-55:50 – Verdwijning van de ooievaar en herintroductie in Nederland

In aflevering 62 vertelt dr. Annelies Schulte Nordholt over het schrijfproject Lieux, ofwel Plaatsen, van de Franse schrijver Georges Perec (1936-1982). Samen met prof.dr. Manet van Montfrans en promovendus Lingyun Lai organiseert Annelies een voor alle geïnteresseerden toegankelijk congres over dit bijzondere project. Het congres is van 25 t/m 27 januari en vindt plaats in Leiden. Meer informatie over het congres: https://www.universiteitleiden.nl/age.... De Lieux is een groot schrijfproject dat Perec in de jaren zeventig ondernam. In dat project koos Perec plaatsen in Parijs uit die voor hem persoonlijk belangrijk waren, en zes jaar lang schreef hij iedere maand over een van die plaatsen twee teksten: een Réel, een ter plekke geschreven verslag van wat hij op die plaats op dat moment meemaakte, en een Souvenir, waarin hij zichzelf aan het werk zette om herinneringen aan diezelfde plaats op te halen. Samen met de foto’s van een bevriende fotografe vormen deze teksten een uniek archief van Parijs in de jaren zeventig, maar ook van de markante geest van Perec. Onlangs zijn alle Réels en Souvenirs voor het eerst voor iedereen toegankelijk gemaakt, in boekvorm, maar ook online. Annelies vertelt in deze podcast over het project, Perecs werkwijze, en haar onderzoek naar Perecs interesse in de retorica, waarover zij in 2022 Georges Perec et ses lieux de memoire: Le projet de Lieux publiceerde. Veel luisterplezier! Voor een digitale wandeling door Perecs Lieux: https://lieux-georges-perec.seuil.com/ TIME STAMPS 00:00-02:25 Introductie 02:25-07:08 Wie was Georges Perec? En Annelies’ eigen band met deze markante schrijver 07:08-15:28 Perecs Lieux: een introductie 15:28-24:35 Perecs Lieux en de jaren zeventig: de tijd van conceptual art, sociologische aandacht voor het dagelijks leven – Perecs “ondergewone”. 24:35-28:15 Perecs Lieux en de psychoanalyse 28:15-33:09 De plekken van Perec: van vervallen straten tot de sjieke wijken in Parijs 33:09-38:41 Annelies leest voor uit en vertelt over de serie rondom La rue Vilin 38:41-44:53 De vermenging van privé en collectief geheugen, herinneringen en momentopnamen, in foto’s en tekst in de Lieux. 45:57-56:09 Annelies’ onderzoek naar Perecs interesse in de retorica, haar boek Georges Perec et ses lieux de mémoire: Le projet de Lieux, en de online publicatie van Perecs Lieux. 56:09-01:01:15 Het congres over Perec eind januari in Leiden, met filmavond: Perecs Les Lieux d’une fugue, de plaatsen van een ontsnapping 01:01:15-01:04:00 De plaatsen van Perec zijn gemeenplaatsen – in Parijs en de retorica, en ook in het collectieve geheugen

In aflevering 61 van Radio Horzelnest schuift wetenschapshistorica en -journaliste Geertje Dekkers bij ons aan voor een gesprek over Antoni van Leeuwenhoek. Afgelopen april 2023 verscheen Geertje’s boek ‘Veel, klein en curieus: de wereld van Antoni van Leeuwenhoek’ bij Uitgeverij Het Spectrum. Eerder verscheen van haar hand onder meer ‘Waanwijze lasterbende: De geboorte van de wetenschap in acht ruzies’ (2018). Als wetenschapsjournaliste schrijft ze voor verschillende tijdschriften en kranten, waaronder Historisch Nieuwsblad, Quest, en de Volkskrant. Naar aanleiding van haar nieuwe boek gaan we vandaag in gesprek over de beroemde Delfste microscopist. Van Leeuwenhoek werkte als lakenkoopman, landmeter, wijnroeier en kamerbeheerder van de Heren Schepenen in de Prinsenstad. Maar hij speelde zichzelf vooral in de kijker met zijn kleinkijkerij. Evenals geleerden en tijdsgenoten zoals Nehemiah Grew, Robert Hooke, Jan Swammerdam en Marcello Malpighi, wendde ook Van Leeuwenhoek zijn onderzoekende oog naar de microwereld. Zijn kleine zelfgemaakte microscoopjes, met enkelvoudige druppelvormige lens ter grootte van een speldenknop, verleende hem toegang tot een wereld die zich pas net ontsloten was, met vergrotingen tot 270 maal. In deze laatste aflevering van 2023 laat Geertje Dekkers je kennismaken met de nalatenschap van Antoni van Leeuwenhoek. Veel luisterplezier! TIMESTAMPS 00:00-03:33 – Introductie 03:33-16:30 – Vroege leven van Antoni van Leeuwenhoek, blauwalg in het Berkelse Meer, lensgebruik in de lakenhandel en uitvinding van de microscoop 16:30-30:37 – Contact Reinier de Graaf, entree bij de Royal Society, Leeuwenhoeks lenzen en preparaten. 30:37-40:37 – Leeuwenhoeks observaties, experimenten en beschrijvingen van de microwereld. 40:37-51:20 – Descartes’ deeltjesleer, Leeuwenhoeks grootste blunder, zaadcellen en nog meer experimenten. 51:20-55:56 –Visualizing the Unknown en theoriegeladenheid van de waarneming. 55:56-57:43 – Afsluiting

In aflevering 60 vertelt Martine Berenpas over de filosofie van Emmanuel Levinas (1906-1995). Levinas’ leven bestreek bijna volledig de twintigste eeuw: de eeuw van het Stalinisme, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, de Vietnamoorlog, en andere gewelddadige conflicten die van grote invloed waren op Levinas’ filosofie en hem aanzetten tot het formuleren van wat wel een ‘ethiek van de Ander’ wordt genoemd. In dit gesprek vertelt Martine hoe de oneindige verantwoordelijkheid voor de Ander ons volgens Levinas van de zwaarte van het leven, van ons eigen zijn, bevrijdt. Bovendien zal blijken dat de Ander weliswaar de centrale positie in Levinas’ filosofie heeft, maar dat dat niet betekent dat Levinas zich alleen maar met de Ander, en niet met het zelf bezighoudt. Martine Berenpas is docent en promovenda aan het Instituut voor Wijsbegeerte van de Universiteit Leiden. In haar dissertatie verbindt ze het werk van Emmanuel Levinas met de vroege Daoïstische tekst Zhuang Zi. Martine doceert feministische theorie, Aziatische filosofie, en de mimetische theorie van René Girard, zowel bij het Leiden University College als het Hoger Onderwijs voor Ouderen. Ze publiceerde artikelen en boekbijdragen over Sartre, Girard, en onderwerpen als terrorisme en de ethiek van het martelen, maar ook over gastvrijheid en uiteraard veel over het denken van Emmanuel Levinas. Sinds 2022 vormt zij met Cees Zweistra ook het bestuur van de Levinas Studiekring.

Boven een artikel over een plattelandsarts in Amerika prijkt de titel: “His endless work has its own rewards”. Oftewel, de Sisyfusarbeid van de huisarts komt met zijn eigen beloningen. Ook huisarts en docent dr. Pieter Barnhoorn beschouwt zijn beroep als een titanenklus en toch is er volgens hem niets mooier dan huisarts zijn. Maar hoe wordt je eigenlijk een goede huisarts? Aflevering 59 van Radio Horzelnest gaat over professionaliteit in de zorg en identiteitsvorming bij huisartsen in opleiding. Op 2 februari jongstleden promoveerde Pieter met het proefschrift getiteld: ‘On becoming a GP: professional identity formation in GP residents’. Vrij naar het Nederlands vertaald: ‘Over het worden van een huisarts: professionele identiteitsvorming in huisartsen in opleiding’. In deze aflevering gaan we met Pieter in gesprek over zijn onderzoek en zijn kijk op huisarts-zijn. Pieter reflecteert al langere tijd op zijn leest en probeert daarbij antwoorden te formuleren op de vragen: hoe ga je denken, voelen en handelen als een goede huisarts? Wat is eigenlijk je rol als huisarts? En hoe leid je iemand op als huisarts? Volgens Pieter komen mensen niet alleen bij de huisarts voor medische expertise maar ook voor menselijk contact. Hij breekt een lans voor de waarde van ‘echt contact’ en onderstreept daarbij het belang van kritische introspectie en de meerwaarde van literatuur, kunst en poëzie in de professionele identiteitsvorming van de huisarts in spe. Dr. Pieter Barnhoorn studeerde geneeskunde aan de Universiteit Leiden en specialiseerde zich in seksuologie en huisartsengeneeskunde. Tegenwoordig is hij werkzaam als huisarts en tevens als universitair docent bij huisartsgeneeskunde aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Ook is hij voorzitter van de werkgroep professionaliteit bij de Nederlandse Vereniging voor Medisch Onderwijs (NVMO) en voorzitter commissie professionaliteit, bij het LUMC. Sinds vorig jaar hebben we Pieter ook gevraagd als voorzitter van onze commissie van Studium Generale. Pieter schrijft regelmatig over het thema professionaliteit. Zo werkte hij als coauteur en redacteur aan het boek Professionaliteit in de zorg: Reflecteren op je professie dat verscheen in 2021. Timestamps: 00:00-07:37 – Introductie en Pieters eerst patiëntcontact als huisarts in opleiding. 07:37-19:07 – Waarom een promotieonderzoek naar professionaliteit in de zorg? Patiëntdemonstratie colleges, praktijkervaring professionaliteit. 19:07-31:44 – De menselijke kant van het arts-patiëntgesprek, probleem van toetsing en controle, professionele identiteitsvorming. 31:44-41:14 – Patiëntklachten over professionaliteit, kenmerken van onprofessioneel gedrag. 41:14-58:14 – Relatie tussen opleider en arts in opleiding, generatieverschillen in professioneel gedrag, werk-privé balans, belang van inleving en empathie en echt contact. 58:14-01:25:30 – Het belang van literatuur, muziek en poëzie, Bob Dylan, Judith Herzberg en Gerard Reve.

In aflevering 58 is reisschrijver Alexander Reeuwijk te gast om te praten over zijn nieuwe boek: ‘Oog in oog met de goden. Een zoektocht naar Indiase bronzen en hun makers’ (Uitgeverij Querido). In dit boek wordt Alexander als een moderne Pygmalion, uit de verzen van Ovidius, verliefd op een beeld. Een massief brons uit de collectie van het Rijksmuseum met de beroemdste gedaante van de Hindoestaanse god Shiva: de Nataraja. In zijn boek ‘Oog in oog met de goden’ bestudeert Alexander met een welhaast mateloze toewijding, nieuwsgierigheid en onderzoekslust de vele facetten van dit beeld. Met de missie het beeld zo dicht mogelijk te benaderen. Op zijn vele zoektochten naar antwoorden over de herkomst, historie en betekenis spreekt hij onder meer conservatoren, indologen, restaurateurs, specialisten, kunsthistorici, beeldenmakers en mensen die zich hard maken voor de Indiase erfgoedzaak. Maar ‘Oog in oog met de goden’ is meer dan een biografie van een beeld. De Nataraja wordt in de handen van Alexander tevens tot sleutel van de Indiase cultuur. Het boek is een weerslag van de vele reizen die hij maakte naar Zuid-India, met name de regio Tamil Nadu. Met de pen leidt hij ons rond door tempels en musea, rijden we op twee of vier wielen door het landschap van Zuid-India en bezoeken we onder meer cashewplantages en religieuze festivals. Ook onderzoekt Alexander de geschiedenis van India, met name de Chola-periode, waarin de beroemdste Indiase bronzen zijn vervaardigd, daarbij doet hij ook archiefonderzoek naar oude reisbeschrijvingen, koloniale archeologie en kunst- en antiquiteitenhandel. Als een rode draad door het boek loopt zijn hechte vriendschap met Vasanth een maker en verkoper van bronzen beelden en zijn familie. Via hem en tal van andere ontmoetingen maken we kennis met een land in verandering, een diep religieus land, een land vol sociale, culturele en politieke spanningen, een land van oude gebruiken en tradities en tegelijkertijd vol ingrijpende veranderingen. Alexander schuift aan bij Radio Horzelnest voor een gesprek over zijn nieuwe boek. Alexander Reeuwijk is (reis)schrijver, spreker en onderzoeker met een grote belangstelling voor historische reisboeken, natuurwetenschap en culturele geschiedenis. Inmiddels heeft hij een indrukwekkende publicatielijst op zijn naam met vaak als thema: reizen. Eerder al volgden hij in de voetsporen van de natuurgeleerde Alfred Russel Wallace (zie: Aflevering 5) voor zijn boek: ‘Reizen tussen de lijnen; Dwars door Indonesië met Alfred Russel Wallace’ (2013, Atlas Contact). Over zijn reizen door Iran schreef hij op in ‘Achter de sluier het land’ (2019, Uitgeverij kleine Uil). Zijn nieuwste boek ‘Oog in oog met de goden’ (2023, Querido) is een weerslag van zijn vele bezoeken aan Zuid-India. TIMESTAMPS 00:00-02:26 – Introductie. 02:26-08:50 – Familie van Vasanth, reis naar India, het Indiase landleven. 08:50-22:26 – Nataraja in het Rijksmuseum, praalwagen, Hindoestaanse godenpantheon, nationale & lokale goden, de kosmische dans van Nataraja. 22:26-33:22 – Populariteit van de Nataraja in het Westen, The Dance of Shiva van Coomaraswamy, kunsthandelaar C.T. Loo, materiële geschiedenis van het beeld. 33:22-56:45 – Staphati’s, de Master, het maken van een bronzen beeld, traditioneel & modern India. 56:45-01:11:27 – Religieus festival, praalwagens, tempelbezoek, Marius Bauer, een levende religie. 01:11:27-01:21:38 – Reistips, het huwelijk, familiaire & individuele.

In aflevering 57 is Rogier van Vugt te gast voor een gesprek over de Flora van Macaronesië. Rogier is Hoofd Horticultuur bij de Hortus botanicus van de Universiteit Leiden en plantenkenner par excellence. Een van zijn favoriete reisbestemmingen zijn de eilandengroepen die samengebundeld de naam Macaronesië dragen. Hiertoe behoren: de Canarische eilanden, Madeira, de Selvagens eilanden, de Azoren en de verderop gelegen Kaapverdische Eilanden. Wat Rogier naar deze bestemming trekt is de unieke eilandflora. Hier vind je plantensoorten die nergens anders ter wereld groeien. Van reusachtige melkdistels en drakenbloedbomen tot de het liefelijke Madeira viooltje. Bij zijn eilandbezoeken is Rogier bijzonder geïnteresseerd in orchideeën. Macaronesië huisvest verschillende uiterst zeldzame endemische orchideeën. Rogier speurt deze op met hulp van lokale plantenvrienden en legt ze vast voor de wetenschap. Maar deze aflevering gaat over veel meer dan de flora van Macaronesië. Ook andere plantenexpedities, die hij samen met zijn vrouw Petra maakten, passeren ook de revue. En Rogier deelt zijn kijk op problemen rondom invasieve exoten, ontbossing en flora-bescherming. Bovenal wijst hij ons op het belang van botanie. Planten behoren volgens hem tot de hardware van het leven op onze planeet. Bovendien vervelen planten geen minuut, mits je er oog voor krijgt. Het gesprek eindigt wat vreemd! We waren vergeten te vragen waarom Rogier al deze reizen en foto’s van bijzondere flora maakt. Na de outro vind je daarom nog ongeveer een kwartier audio als uitsmijter. Veel luisterplezier! Volg zijn Instagram-kanaal (@rogiervanvugt) voor prachtige en informatieve beelden van bijzondere planten of bezoek zijn fotopagina op: pbase.com/rogiervanvut. TIMESTAMPS 00:00-01:56 – Introductie 01:56-12:00 – Canarische eilanden, eerste reizen naar Tenerife, Rogiers liefde voor eilandendemen, drakenbloedboom, Teide en laurierbossen. 12:00-:17:38 – Madeira, belang van Laurierbossen, Levadas, voorbeelden van eilandevolutie, gevolgen van invasieve exoten op eilanden, de hortensiaplaag op de Azoren en de bremplaag op Madeira. 17:38-21:23 – Intermezzo: kritiek op de exotenaanpak in Nederland en Europa. Ook in contrast Azoren, Mallorca 21:23-32:13 – Madeira, lokale plantenkenners, zoektocht naar de zeldzame endemische dennenorchis (Goodyera marcophylla), flora-bescherming op Madeira, wild verzamelen, in cultuur brengen en de Wollemi-den. 32:13-42:05 – horticulturele vondsten, nieuwe endemische soort duizendguldenkruid op de Azoren, endemische Aeonium-soorten, redenen voor fotograferen in de natuurlijke habitat, hoe Rogier planten vastlegt, de bijzondere flora van Mallorca en het geitenprobleem. 42:05-52:34 – Relatie tussen ontbossing en klimaatverandering, de nevelwouden van Maleisië, belang van regenwoud, voorbeeldige natuurbescherming op de Seychellen, Coco de mer en de redding van de Edelweiss. 52:34-01:02:30 – Rogiers volgende reisbestemmingen, vondst van de ‘zeldzaamste’ orchidee van Europa, bestuivingsbiologie op eilanden en outro. 01:02:30-01:02:41 – Outro 01:02:41-01:15:35 – Waarom maakt Rogier foto’s? planten behoeven ambassadeurs, APG en de dead-horse-arum.

Aflevering 56 van Radio Horzelnest staat in het teken van kleuren. Met kunsthistorica Helen Westgeest praten we over dit alomtegenwoordige, maar toch ook zo ongrijpbare fenomeen. We bespreken kleurgebruik in kunstuitingen door de eeuwen heen: van de rode en gele oker van steentijdrotsschilderingen tot aan kleuren in de digitale omgeving. Helen vertelt over de invloed van mengingen van verf en licht, en over verschillende kleurenhierarchiën en -theorieën. Zo is het bijvoorbeeld geen toeval dat de kleur paars peren al vergezeld vanaf Pompeï, of dat chirurgen groen dragen. Als er iets kleurrijk is, dan zijn wij mensen het zelf wel. Helen vertelt in deze podcast ook over haar onderzoek naar huidskleur in de beeldende kunst: de kunst van het zo goed mogelijk weergeven van die huid, en de wijze waarop kunstenaars de vooroordelen rondom verschillende huidskleuren uitdagen en bevragen. Ook vertelt Helen ons over visual literacy: de kunst van het kijken. Waarom krijgen we wel lees- en rekenonderwijs, maar leren we op school maar zo weinig onderscheiden in alles wat we overal om ons heen aan beeld voorgeschoteld krijgen? Goed nieuws voor wie zich daar zelf in wil bekwamen: i.s.m. andere wetenschappers heeft Helen een gratis te volgen online cursus visual literacy gemaakt! Deze module is nog steeds in ontwikkeling en wordt voortdurend verbeterd. De huidige versie vindt u hier: https://rise.articulate.com/share/Hn3UWxA2VaK6v8C6ty9DnGanB9Ljxluv. Veel luister- én kijkplezier! 00:00-02:31 Introductie 02:27-05:20 Helen’s fascinatie voor kleur, en voor paars in het bijzonder 05:20–10:30 Kleurenleer: primaire, complementaire en tertiaire kleuren (in de schilderkunst en commercie) 10:30–16:20 Mengingen van verf, licht en tijd op schilderijen 16:20–24:25 Geen universele taal voor, ideeën over en zicht op kleur 24:25-31:15 Historische en culturele verschuivingen in onze kijk op kleuren 31:08–37:29 Keken ze in Pompeï beter dan wij vandaag de dag? 37:29–43:44 Visual literacy: wat is goed kijken? 43:44–52:58 De veelkleurigheid van mensenhuid door de eeuwen heen 52:58–58:11 Helens nieuwe boek: hoe bevragen hedendaagse kunstenaars vooroordelen rondom huidskleur? 58:26–01:02:54 Huidskleur in Pantone in Angelica Dass’ The Colors We Share 01:02:54–01:07:42 De beleving van (verf)huid bij Francis Bacon 01:07:42–01:18:20 Komt een dermatoloog bij de kunsthistorica: visual literacy en simultaan contrast in de geneeskunde

Voor aflevering 55 van Radiohorzelnest daalt filosoof Linde De Vroey af uit de Schotse hooglanden voor een gesprek over haar promotieonderzoek naar zogeheten rewilding of herwilderingsprojecten. De laatste jaren schieten dergelijke projecten als paddenstoelen uit de grond. Herwildering betreft een nieuw stroming in natuurbehoud. Centraal hierbij staat veelal het herstel van natuurlijke processen, vaak via de herintroductie van herwilderde herkauwers en apex predatoren, om zo te komen tot een heropleving van de wilde natuur. In haar onderzoek richt Linde zich op een filosofische analyse van de aannames en soms verborgen premisses van herwildering, met name de verschillende natuur- en mensopvattingen die schuilgaan achter deze trend. Daarnaast richt zij zich ook op culturele kant van herwildering. Hiervoor doet Linde veldonderzoek in Schotland. Ten opzichte van andere landen neemt Schotland een vrij unieke plek in wat betreft herwilderen. Waar deze trend doorgaans gepaard gaat met het uitbannen en uitsluiten van menselijke invloeden, speelt de mens in verschillende Schotse projecten juist een centrale rol. Hier lijkt herwildering naast de restoratie van het Caledonische woud ook te betekenen: het scheppen van een hernieuwde band tussen mens en natuur. Onze gast Linde De Vroey studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Gent en wijsbegeerte aan de Universiteit van Antwerpen. Aan die laatste universiteit is zij werkzaam als promovenda bij het departement Wijsbegeerte, waarbij zij zich richt op het thema rewilding en de rol van geschiedenis, traditie en andere culturele aspecten in herwilderingsprojecten. Ook is zij medeoprichter van audiocollectief Wilderhistories. TIMESTAMPS 00:00-01:42 – Introductie 01:42-22:27 – Veldwerk in Schotland, Schotse landschap als ecologische ramp, herwilderen van het Caledonische woud en de Gaelic-cultuur. 22:27-34:09 – “re” in “rewilding”, historische aspect van ecologische herwildering, basislijn, problematische relatie tussen mens en wildernis. 34:09-40:35 – “wild” in “rewilding”: invloed van de Romantiek, hang naar het verleden en de hang naar het wilde, beeldvorming van inheemse “natuurvolkeren” en wildernistoerisme 40:35-57:43 – Amerikaanse invloed op het hedendaagse wildernisideaal, frontiers, historische en ahistorische wildernis, Amerikaans kritiek op het dualisme mens en wildernis. 57:43-01:14:00 – Mens-incluis herwilderen in Schotland, taalsporen in het landschap van Glenmoriston en Dundreggan. 01:14:00-01:21:25 – Nostalgie als nieuwe verhaal van thuiskomst.