Poza kontekstem
Poza kontekstem
Piotrek Kołodziejczyk, Bartek Klose, Ola Wójcik
POZA KONTEKSTEM to popularnonaukowy kanał i podcast, w którym znajdziecie newsy ze świata archeologii, rozmowy z naukowcami i pasjonatami przeszłości oraz wiele ciekawostek ze świata badań nad przeszłością człowieka. Zapraszamy Was tym samym do namysłu nad ludzką kulturą i naszymi relacjami z otaczającym nas światem. Wspólnie rozwiązujmy zagadki przeszłości! Treści, które znajdziecie na kanale tworzą archeolodzy związani z Instytutem Archeologii UJ.
KRECIA ROBOTA 2 🤓 Chuligani, spiski i badacze...😂🤣🤪😁
KRECIA ROBOTA 🐀to seria luźnych, humorystycznych rozmów o archeologii i nauce, w których śmiejemy się z prasowych sensacji, spiskowych teorii i popkulturowych bzdur na temat tego jak naukowcy poznają fakty z przeszłości. 😎 Obalamy mity, analizujemy archeologiczne clickbaity i pokazujemy, że historia jest fascynująca… nawet jeśli czasem trudno uwierzyć w to, co się o niej mówi.🤸Bez zadęcia, bez akademickiego smęcenia – za to z dużą dawką śmiechu, dystansu i sarkazmu. Jeśli masz dość newsów o „zaginionych cywilizacjach”, „niewyjaśnionych artefaktach” i „dowodach na podróże w czasie” – odpalaj ten filmik i baw się dobrze!🗿✅Linki do materiałów pojawiających się w materiale:↪️Blog Artura Wójcika "Sigillum Authenticum": https://sigillumauthenticum.pl/↪️Podcast Artura Wójcika: https://sigillumauthenticum.pl/podcast/↪️Podcast Artura Wójcika na YT:    / @sigillumauthenticum  ↪️Barwy ochronne Karola Estreichera młodszego. Kim był profesor chuligan?:    • #43 Barwy ochronne Karola Estreichera...  ↪️Finisaż wystawy "Pan na Collegium Maius. Dziedzictwo Karola Estreichera młodszego" w Muzeum UJ:    • Finisaż wystawy "Pan na Collegium Mai...  ↪️Tekst Artura Wójcika "Czy dokumenty fundacyjne UJ przetrwały wojnę i są gdzieś ukryte? Między mitem a publicystyczną pseudosensacją ": https://sigillumauthenticum.blogspot....↪️Książka "Fantazmat Wielkiej Lechii. Jak pseudonauka zawładnęła umysłami Polaków": https://lubimyczytac.pl/ksiazka/49002...↪️Książka "Archeologia krakowska w latach 1815-1918": https://akademicka.com.pl/index.php?d...--------------------------------------------------------------------☕ Postawcie nam kawkę na: http://buycoffee.to/pozakontekstem✉️ Nasz email: [email protected] - tu można podrzucać ciekawe archeologiczne informacje. --------------------------------------------------------------------
Mar 17, 2025
58 min
KRECIA ROBOTA 1 🤓 Pośmiejmy się z tego co nas wkurza...😂🤣🤪😁
Czy archeolodzy naprawdę biegają w kapeluszach i obawiają się klątwy faraonów? 🤠 A może kosmici faktycznie pomagali starożytnym cywilizacjom a archeolodzy to ukrywają? 👽 Jeśli kiedykolwiek zadawałeś sobie te (i inne, równie absurdalne) pytania, to dobrze trafiłeś! KRECIA ROBOTA 🐀to seria luźnych, humorystycznych rozmów o archeologii i nauce, w których śmiejemy się z prasowych sensacji, spiskowych teorii i popkulturowych bzdur na temat tego jak naukowcy poznają fakty z przeszłości. 😎 Obalamy mity, analizujemy archeologiczne clickbaity i pokazujemy, że historia jest fascynująca… nawet jeśli czasem trudno uwierzyć w to, co się o niej mówi.🤸Bez zadęcia, bez akademickiego smęcenia – za to z dużą dawką śmiechu, dystansu i sarkazmu. Jeśli masz dość newsów o „zaginionych cywilizacjach”, „niewyjaśnionych artefaktach” i „dowodach na podróże w czasie” – odpalaj ten filmik i baw się dobrze!🗿--------------------------------------------------------------------☕ Postawcie nam kawkę na: http://buycoffee.to/pozakontekstem✉️ Nasz email: [email protected] - tu można podrzucać ciekawe archeologiczne informacje.
Mar 17, 2025
1 hr 6 min
TRASEOLOGIA. 🔬 Mikroskop i ślady na narzędziach sprzed tysiącleci. Rozmowa z dr. Jakubem Skłuckim
Zapraszamy na podróż do archeologicznego laboratorium. 🧑‍🔬O TRASEOLOGII opowiada dr Jakub Skłucki z Instytutu Archeologii UJ. Traseologia to metoda badawcza zajmująca się analizą śladów użytkowania na narzędziach kamiennych, metalowych, a także na przedmiotach ceramicznych i kościanych. Jej celem jest określenie, jak były one używane w przeszłości, jakie materiały obrabiano za ich pomocą i jakie funkcje pełniły.🔎Kluczowe aspekty traseologii to analiza mikroskopowa (do badania śladów zużycia wykorzystuje się mikroskopy optyczne i elektronowe, pozwalające na dokładne zidentyfikowanie charakterystycznych wzorów ścierania, zadrapań czy polerowania) oraz archeologia eksperymentalna (naukowcy odtwarzają sposoby użytkowania narzędzi, np. skrobaków, siekier czy grotów strzał, aby porównać powstałe ślady z tymi znalezionymi na artefaktach).
Feb 8, 2025
45 min
ALE ARCHEOLOGIA! Rozmowa o książce pełnej przygód + konkurs z nagrodami!
Zapraszamy na niezwykłą rozmowę o książce Ale Archeologia! Niewiarygodne podróże po dziejach — pełnej fascynujących opowieści, które przybliżają młodym czytelnikom pracę archeologów i tajemnice przeszłości. W odcinku gościmy autorkę jednego z rozdziałów oraz jednego z redaktorów, którzy opowiedzą o kulisach powstawania tej publikacji. Na koniec mamy dla Was konkurs, w którym do wygrania są książki "Ale Archeologia!" oraz "Tam, gdzie mieszka wiatr". Sprawdźcie szczegóły i dołączcie do zabawy! Regulamin Konkursu Organizator: Konkurs organizuje właściciel kanału Poza Kontekstem. Zadanie konkursowe: Zasubskrybuj kanał, zostaw łapkę w górę oraz napisz w komentarzu odpowiedź na pytanie: dlaczego to właśnie do ciebie powinna trafić książka. Termin: Konkurs trwa od 03.12.24 do 10.12.24 do godziny ⁠20:00⁠. Nagroda główna: Egzemplarz książki Ale Archeologia! Niewiarygodne podróże po dziejach oraz Tam, gdzie mieszka wiatr. Archeologiczne zagadki Bliskiego Wschodu. Nagroda za miejsce drugie: Egzemplarz książki Ale Archeologia! Niewiarygodne podróże po dziejach. Nagrody nie podlegają wymianie ani zamianie na ekwiwalent pieniężny. Zwycięzca: Wyłonienie zwycięzców nastąpi na podstawie kreatywności odpowiedzi. Wyniki ogłosimy w komentarzu przypiętym pod filmem. Dane osobowe: Zwycięzca zostanie poproszony o kontakt mailowy. Dane osobowe będą przetwarzane wyłącznie w celu wysyłki nagrody i zostaną usunięte po jej realizacji. Kontakt: Pytania dotyczące konkursu prosimy kierować na [email protected] Udział w konkursie oznacza akceptację powyższych zasad. Konkurs nie jest sponsorowany ani organizowany przez YouTube. Przydatne linki: Książka Ale Archeologia! ⁠https://ksiegarnia.profil-archeo.pl/s...⁠ Stowarzyszenie Archeologia bez tajemnic ⁠  / stowarzyszeniearcheologiabeztajemnic  ⁠⁠https://bez-tajemnic.archeo.uj.edu.pl/⁠ Dziękujemy Massolit Books & Cafe w Krakowie za ciepłe przyjęcie i udostępnienie przestrzeni do nagrań. Oczywiście zapraszamy też na pyszną kawę oraz dobrą książkę. ⁠  / massolit-books-cafe-100064835312817  
Dec 3, 2024
27 min
CMENTARZ PIERWSZYCH EGIPCJAN. Rozmowa z dr Joanną Dębowską-Ludwin z UJ o jej książce i odkryciach.
🎙️ Rozmowa z dr Joanną Dębowską-Ludwin z Instytutu Archeologii UJ o jej nowej książce 📕, która opisuje znaleziska na wczesno-egipskim cmentarzysku w Tell el-Farcha (Delta Nilu) 𓁈. 🔘 Z rozmowy dowiesz się m.in.: ☛ Czyje groby znaleziono w tym miejscu? ☛ Co możemy powiedzieć o długości życia i zdrowiu pochowanych tu osób? ☛ Jakie przedmioty i dlaczego składano z nimi do grobów? ☛ Dlaczego niektórzy mieli większe i bogatsze groby od innych? ☛ Co wiemy o wierzeniach i rytuałach związanych z tymi pochówkami? ☛ Co jeszcze pozostaje do zbadania i jakich odkryć możemy się spodziewać?
Oct 17, 2024
55 min
MUMIE, GROBY i UCZENI. Tajemnice prekolumbijskiego PERU. Rozmowa z Łukaszem Majchrzakiem (PIVAB)
Rozmowa z Łukaszem Majchrzakiem, współzałożycielem niezależnej "Grupy Badawczej Los valles de Barranca", na temat najnowszych odkryć tego zespołu dokonanych w Peru (w regionie Norte Chico) w ostatnich latach. Rozmowa uzupełniona jest fotografiami wykonanymi przez Różę Dziubińską i Łukasza Majchrzaka. 🔘 Z rozmowy dowiesz się m.in.: ☛ Gdzie i w jakich warunkach pracują badacze? ☛ Jakie odkrycia były ich udziałem w ostatnich latach? ☛ Czym są peruwiańskie mumie z badanego przez nich regionu? ☛ Jakie rytuały przy nich odprawiano? ☛ Jak Europejczycy reagowali na zwyczaje pogrzebowe miejscowej ludności, w trakcie podboju tego obszaru? ☛ Czego możemy się dowiedzieć o życiu ludzi, których zmumifikowane ciała odnajdują naukowcy? ☛ Jak badacze analizują takie znaleziska?
Oct 2, 2024
1 hr 32 min
ODDAJCIE NASZĄ PRZESZŁOŚĆ! Dr Karol Dzięgielewski z UJ o dekolonizacji muzeów i repatriacji zabytków
Rozmowa z dr. Karolem Dzięgielewskim z Instytutu Archeologii UJ na temat zwrotu zabytków znajdujących się w muzeach Europy i USA. Placówki muzealne często deklarują zwrot bezcennych eksponatów zagrabionych np. w czasach kolonializmu, ale poza tymi deklaracjami niewiele jak dotąd się wydarzyło. Chodzi tu przede wszystkim o instytucje, posiadające w swoich zbiorach zagrabione dzieła sztuki, artefakty i szczątki ludzkie, pochodzące z krajów będących ofiarami grabieży wojennych lub kolonializmu. Z rozmowy dowiesz się m.in.: ☛ Czym jest repatriacja i czym różni się od restytucji dóbr kultury? ☛ Jakie są argumenty za i przeciw repatriacji zabytków do krajów ich pochodzenia? ☛ Czy znamy przypadki zwrotu zabytków, które stanowią przykład dobrych praktyk w tym zakresie? ☛ Jak prawo europejskie, amerykańskie i polskie ujmuje kwestie związane ze zwrotem dóbr kultury? ☛ Jakie są kierunki działań instytucji muzealnych w kwestii repatriacji dóbr kultury? ☛ Dlaczego warto prowadzić działania edukacyjne na ten temat? 🔘 Więcej informacji o działalności dra Karola Dzięgielewskiego oraz jego publikacjach znajdziesz tutaj: ☛ https://archeo.uj.edu.pl/karol-dziegi... ☛ https://pbn.nauka.gov.pl/core/#/perso... ------------------------------------------------------------ Zapraszamy także na nasze media społecznościowe! 👍 Facebook: / pozakontekstemarcheo 📷 Instagram: / pozakontekstem Przygotowanie: Piotr Kołodziejczyk Montaż: Piotr Kołodziejczyk ----------------------------------------------------------
Sep 29, 2024
1 hr 10 min
CHIRURG i ZNIKAJĄCY URZĘDNICY czyli tajemnice polskich wykopalisk na Cyprze - rozmowa z dr. Łukaszem Miszkiem
Rozmowa z dr. Łukaszem Miszkiem - archeologiem z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, współautorem projektu badawczego UJ na Cyprze. Dr Łukasz Miszk specjalizuje się w zagadnieniach urbanistyki i architektury miast antycznych ze szczególnym uwzględnieniem nowoczesnych metod prowadzenia badań terenowych. Ponadto, w jego kręgu zainteresowań leży problematyka interpretacji i rekonstrukcji życia codziennego w starożytności. Uczestnik badań wykopaliskowych na ponad 30 stanowiskach archeologicznych (stanowiska wielofazowe i wielokulturowe, ponad 40 miesięcy praktyki terenowej) przede wszystkim w roli kierownika prac terenowych. Członek zarządu Computer Application and Quantitative Methods In Archaeology Poland oraz członek Stowarzyszenia Archeologii Środowiskowej. Prowadzi zajęcia dydaktyczne na studiach z zakresu archeologii klasycznej z naciskiem na region wschodniego Basenu Morza Śródziemnego. Jest również współopiekunem studenckich ćwiczeń terenowych odbywających się na stanowisku Agora w Pafos na Cyprze. Jak doszło do rozpoczęcia krakowskich badań archeologicznych na Cyprze? Co badają polscy naukowcy z tym kraju? Jakie są największe cypryjskie odkrycia archeologów z UJ? Jakie metody i technologie są wykorzystywane w trakcie tych prac? Jak odkryto gabinet antycznego chirurga? Dlaczego w pewnym momencie zniknęli antyczni urzędnicy? Co jeszcze czeka na swoje odkrycie i jakie są plany badaczy na kolejne sezony wykopalisk? Więcej informacji o badaniach i działalności dr. Łukasza Miszka znajdziesz tutaj: ✅https://pcma.uw.edu.pl/2017/11/17/nea... ✅https://paphos-agora.archeo.uj.edu.pl/ ✅https://pl.caa-international.org/kont... ✅https://archeo.uj.edu.pl/lukasz-miszk ------------------------------------------------------------ Zapraszamy także na nasze media społecznościowe! Facebook: / pozakontekstemarcheo Instagram: / pozakontekstem Przygotowanie: Piotr Kołodziejczyk Wsparcie techniczne: Ola Wójcik, Bartek Klose Montaż: Piotr Kołodziejczyk
Sep 29, 2024
1 hr 2 min
SYZYFOWA PRACA czyli czy warto popularyzować wiedzę o przeszłości? Rozmowa z Arturem Wójcikiem
Rozmowa z Arturem Wójcikiem - historykiem z Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorem bloga "Sigillum Authenticum" i podcastu "Historie Arturiańskie". Artur Wójcik jest także współautorem wystawy "Wielka Lechia - wielka ściema" oraz autorem książki "Fantazmat Wielkiej Lechii. Jak pseudonauka zawładnęła umysłami Polaków". Jakie są główne wyzwania w popularyzowaniu historii wśród szerokiej publiczności? Po co to robić czy widać efekty takich działań? Jakie metody okazują się najskuteczniejsze w przyciąganiu zainteresowania ogółu naukami historycznymi? Jakie znaczenie ma osobiste zaangażowanie w popularyzację wiedzy historycznej? Czy istnieją jakieś projekty lub inicjatywy popularyzujące nauki historyczne, które inspirują? Jak można zachęcić młodzież do zainteresowania się historią i archeologią? Czy są jakieś specjalne strategie lub programy edukacyjne, które są w tym skuteczne? Czy popularyzacja nauk historycznych może wpłynąć na społeczne postrzeganie historii i jej znaczenia dla współczesności? ✅Książka "Fantazmat Wielkiej Lechii. Jak pseudonauka zawładnęła umysłami Polaków": https://tiny.pl/dcr91 ✅Blog "Sigillum Authenticum": https://sigillumauthenticum.pl/ ✅Podcast "Historie Arturiańskie": https://sigillumauthenticum.pl/podcast/ ✅Wystawa "Wielka Lechia - wielka ściema": https://tiny.pl/dcr96
Sep 29, 2024
41 min
SENSACYJNE ODKRYCIE SZTUKI NASKALNEJ W USA! Rozmowa z prof. Radosławem Palonką
Rozmowa z dr hab. Radosławem Palonką, prof. UJ - archeologiem z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownikiem projektu badawczego w USA. Radosław Palonka zajmuje się archeologią, antropologią i historią kultur indiańskich Ameryki Północnej, ze szczególnym uwzględnieniem terenów Wschodniego Obszaru Leśnego oraz Południowego Zachodu. Uczestnik wielu projektów i badań archeologicznych w Polsce oraz Stanach Zjednoczonych, m.in. na stanowisku Cahokia Mounds (Illinois) oraz na stanowiskach kultury Pueblo w Kolorado, realizujących programy współpracy archeologów ze współczesnymi społecznościami indiańskimi. Od 2011 roku kieruje samodzielnym projektem badawczym w Kolorado, USA: Projekt Archeologiczny Sand Canyon-Castle Rock, który analizuje osadnictwo i zmiany kulturowe w społecznościach Indian Pueblo z XIII wieku n.e. z regionu Mesa Verde (pogranicze Utah-Kolorado). 🔶 Jak doszło do rozpoczęcia polskich badań archeologicznych w USA? Co badają polscy naukowcy z tym kraju? Jak wygląda współpraca z lokalnymi społecznościami? Jakie są największe odkrycia archeologów z UJ? Jakie metody i technologie są wykorzystywane w trakcie tych prac? Więcej informacji o badaniach prof. Radosława Palonki znajdziesz tutaj: ✅https://e-sandcanyon.org/ ✅https://digitalsouthwest.pl/pl/ ✅https://archeo.uj.edu.pl/dr-radoslaw-... Zapraszamy także na nasze media społecznościowe! Facebook: / pozakontekstemarcheo Instagram: / pozakontekstem
Sep 29, 2024
50 min
Load more