In deze NIVOZ-podcast hoor je Thijmen Sprakel, al ruim veertien jaar docent op een middelbare school, maar vooral bekend van zijn interviews met onderwijskundigen en grote pedagogen uit binnen- en buitenland. Via zijn eigen website Edukitchen en het gelijknamige videokanaal publiceert hij al bijna acht jaar onophoudelijk over zijn ontmoetingen. ‘Dit is mijn manier van leren. De dialoog aangaan. Ik wil graag weten wat iemand beweegt of wat de visie is van iemand op onderwijs.’ Hij heeft, zo schat hij, al meer dan 100 gasten gesproken. Vanuit oprechte nieuwsgierigheid, aanvankelijk nog met een gezond portie bravoure. Het begon, zo vertelt hij in deze podcast, ooit met John Hattie, pedagoog uit Nieuw-Zeeland die met megagroot onderwijsonderzoek steevast in publicaties werd aangehaald en opgevoerd. ‘Natuurlijk, John Hattie kan ik gaan lezen, Leren zichtbaar maken. Maar ik vind het veel leuker om John Hattie zelf te horen. Zo had ik een docent op de hogeschool die dan vertelde wat John Hattie zegt. Ik denk dan, waarom? Ik heb liever dat John Hattie dat tegen mij zegt. Of neem Robert Marzano, die werd ook altijd en overal geciteerd. Dus heb ik hem ook gemaild, met iets in de geest van ‘Beste Robert. Ik lees veel over je en ja, vind het leuk om eens een keer in gesprek te gaan.’ Helemaal goed! Mocht ik ook interviewen. Superveel van geleerd.’ De lange rij geïnterviewde ‘experts’ is indrukwekkend. Luc Stevens, Gert Biesta, natuurlijk. Maar ook Yong Zhao, Michael Fullan, Andy Hargreaves, Diane Ravitch, Henry Giroux, Peter Senge, Pasi Sahlberg, Parker J. Palmer, en Noam Chomsky maakten voor Thijmen – soms na herhaaldelijk vragen - tijd vrij. Zijn interviews zijn ook uit nood geboren, zo staat er op zijn LinkedIn-pagina te lezen. ‘Een cursus overschrijdt al snel het jaarlijkse professionaliseringsbudget van €600. Dit bespaart mij dus heel veel geld en het is nog superleuk om te doen.’ EduKitchen.nl is ondertussen een begrip en inspireert meer dan 22.000 volgers op LinkedIn. Thijmen weet inmiddels waarover hij het heeft, zo maakt ook deze NIVOZ-podcast duidelijk. Als docent Engels en muziek op een middelbare school in Hellevoetsluis heeft hij vele ideetjes het onderwijs zien binnensluipen. ‘Op EduKitchen.nl schrijf ik over deze ideetjes waar docenten mee worden overspoeld. Wie verzint zoiets? De wetenschap is niet zaligmakend en er is geen one-size-fits-all oplossing voor het onderwijs. Te vaak worden ideetjes geadopteerd, zonder dat er ook maar één kritische vraag over wordt gesteld.’ Daarvoor heeft ook hij zelf een lange weg moeten afleggen. De eerste drie lesjaren als docent muziek waren – terugkijkend – in zijn eigen woorden zelfs rampzalig. ‘Het was een derde klas, leerwegondersteunend onderwijs. De leerlingen hadden net een docent weggepest en ik stond daar, zonder enige kilometers in de benen. Nou, ik ben echt met de grond gelijkgemaakt. Dat liep over tafels en over stoelen. Aan het eind van de dag had ik geen stem over. Maar ik realiseerde al snel dat die chaos niet door de kinderen kwam, maar door mijn totale gebrek aan pedagogische en didactische vaardigheden ook. Aan die kinderen lag het niet.’ Thijmen hield vol, twee jaar lang en eigenlijk weet hij nog steeds niet hoe hij dat voor elkaar kreeg. ‘Want ik ging echt wel een beetje met lood in m'n schoenen naar mijn werk. Maar het kwam langzaam. Ik had geluk dat ik op tijd had gezien dat dat hele mooie wezens waren, daar op het VMBO en dat ik gewoon een hele slechte docent was. Dus ik heb mezelf altijd die spiegel voorhouden van: hé, hoe kan ik dat beter doen? Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik aan het eind van de dag mijn stem nog wel over heb? Hoe krijg je die klas stil, zonder dat je gaat schreeuwen? Maar waar het op neerkomt is toch de innerlijke rust in jezelf. Ik zeg dus niet dat er geen drukke klassen bestaan, maar ik zeg wel dat vaak klassen ten onrechte als druk worden bestempeld.’ En kinderen dragen het antwoord, zo heeft hij ontdekt. Thijmen leert van experts, maar ook en vooral door tegelijk te luisteren naar kinderen. ‘Ja, ik zoek de verbinding. Ik denk dat pedagogiek altijd dialogisch is. Je kan alleen maar een goede pedagoog zijn, in mijn optiek, als je wat doet met wat een ander zegt. Je kan niet alleen maar zenden, zonder dat je de pedagogiek en de didactiek afstemt op wat je terugkrijgt van die leerling. Ik kan alleen maar een goede pedagoog zijn, in dialoog met de kinderen, maar ook alleen in dialoog met de degene die ik interview.’

Leraren in opleiding (LIO’s) laten zich in deze NIVOZ-podcast bevragen. Op hun ontwikkeling, hun onderwijsvisie en hun beginnende lespraktijk. Rob van der Poel treft ze op een intensieve tweedaagse, die tegelijkertijd ook een kennismaking is met Firda, de mbo-school in de regio Friesland en Noordelijk Flevoland, waar ze allemaal stages lopen. Daar worden begrippen als inter-levensbeschouwelijk onderwijs en brede vorming tot leven gebracht. ‘Wat er nu eigenlijk gebeurt, is dat we gewoon weer helemaal teruggaan naar onszelf, naar je eigen persoon. Dus wie ben ik, want zijn mijn waarden en normen?’ Mateusz is student-docent Nederlands. Hij neemt met Afrim (burgerschap) en Marianne (gezondheid en welzijn) als eerste achter de microfoon plaats. Lieke, Sybren en Sabine schuiven later aan. Het is de helft van de groep van veertien studenten die 36 uur samenzijn in een groepsruimte in Schokland. Met schrijver, filosoof Henk Steenhuis  ben ik gevraagd om een uur met ze aan de praat te gaan. Waar Henk aan de slag gaat vanuit het Agora-model en de vier sferen van René Gude, installeer ik een comfortabel zitje, in de hoek van de woonkamer, op de bank. Wat direct opvalt is de kwetsbaarheid die ik op deze ochtend ontmoet, het open gesprek dat vrijwel direct wordt gevoerd. er is tussen deze mensen, die elkaar nog maar van een intervisie-keer kennen, al iets wezenlijks gebeurd  ‘Je was hier vorige week heel erg sceptisch over,’ zegt Mateusz bijvoorbeeld tegen Afrim. ’Ik ook een beetje hoor. En we hebben het er toen ook kort over gehad. Moeten we dit wel doen? Gaan we onze stagelessen die we moeten geven, voor deze twee dagen verplaatsen? We hebben de keuze gemaakt om hier te zijn. En we worden nu – wat we merken -   toch op een bepaalde manier gevormd door wat we allemaal meemaken. We hebben discussies, we hebben andere invalshoeken gezien en deze gesprekken konden hier alleen plaatsvinden.’ Of zoals Lieke gaandeweg opmerkt: ‘Ik ben hier gekomen door kwetsbaarheid en daarvan ben ik me heel bewust. Het is een deel van wie ik ben en wie ik moet omvormen tot de zelfverzekerde docent die ik voor de klas wil zijn, maar ook dus af en toe met mijn kwetsbare kanten. Dat is mijn route die ik loop. Dus is kwetsbaarheid in intervisie voor mij ook een redelijk normaal iets, terwijl dat bij Afrim juist bijna het tegenovergestelde is. En dat is wat ik zo mooi vind. Dat hij zo anders is en zo anders naar dingen kijkt, maar dat we uiteindelijk toch wel bij elkaar komen of terecht kunnen voor feedback, advies of tips.’ Ze ziin de gebeurtenissen van de vorig dag nog aan het verwerken. Een maatschappelijk diensttijd, op een onbekende, vreemde locatie; een ontmoeting met een groep jongeren van de Entree-opleiding, voornamelijk vluchtelingen van achttien-plus. En tot slot geëngageerd theater van Stoof, waarin de existentiële eenzaamheid van ons mens-zijn wordt aangeraakt. ‘De afgelopen dag was zo veel dat ik nog steeds een beetje aan het verwerken ben, denk ik. Ik weet ook nu niet of ik morgen nog achter alles sta wat ik nu heb gezegd, omdat simpelweg nog niet alles 100 procent is geland. Mijn eigen beeldvorming is nog niet compleet op dit moment, zeg maar. Dat gevoel heb ik nu.’ In deze NIVOZ-podcast reizen we door de wereld van de startende onderwijsprofessional, wordt er nagedacht over de plek van persoonsvorming in hun eigen vakgebied, en komen Luc Stevens en Gert Biesta daarin ook voorbij. Het gesprek meandert langs pedagogische vragen, eigen bekentenissen naar de eerste geleerde lessen en inzichten. Wat te denken van de informele ruimte, zijnde tijd waarin geen programma of agenda meer leidend is, hoe betekenisvol is deze ook in lestijd? Of zoals Afrim de vraag opwerpt en hem impliciet al beantwoord: Kan het nodig zijn dat je als leraar gewoon ook even met je leerlingen achter de pingpongtafel gaat staan. Of met collega’s tijdens intervisie een biertje gaat drinken in de kroeg?’ Met dank aan Stéphanie Reijntjens-Boons, Linda Soldaat, Koen Vos, Marja Bruin.

Sietske Dijkstra zoekt Michiel de Ronde op in het poldergebied van Midden-Delfland om te spreken over het thema ‘thuis zijn’. NIVOZ-podcastmaker Rob van der Poel schuift aan in het onderzoekende en ontmoetende gesprek. ‘De ervaring thuis te zijn en onderweg te zijn, dat is toch een fundamenteel menselijke ervaring. Daar kunnen we elkaar op ontmoeten en daar kan misschien ook iets van gezamenlijkheid rond omheen ontstaan.’ Michiel de Ronde is geboren en opgegroeid in de polder tussen Schiedam en Delft, waar hij de stilte van de natuur en de rijkdom van de vrijheid leerde waarderen. Ook leerde hij daar te werken en trouw te zijn aan de taak die je moet verrichten. Hij beschouwt zichzelf als opleider van begeleidingskundigen die organisaties, teams en individuele professionals helpen bij de zoektocht naar bezield werken in een complexe wereld. Daarbij zijn het spel en de verhalen voor hem essentiële ingrediënten. Als lector Begeleidingskunde aan Hogeschool Rotterdam werkt hij aan methodiekontwikkeling op dit terrein en publiceert hij hierover. Het is voor hem telkens weer de kunst om ook in die geschreven tekst het leven te laten sprankelen en het verhaal te laten klinken. ‘De mens is’, zo zegt Schiller immers, ‘alleen dan waarlijk mens, wanneer hij speelt.’ Hoe maken wij een thuis? Wat betekent thuis voor ons en welke plaats neemt het vreemde daarin in? Wat versterkt en verzwakt ons thuisgevoel? Wat kun je van thuis maken als dit onder druk staat, als mens, als professional? Deze vragen zijn belangrijk en Sietske Dijkstra maakte daar eerder samen met meerdere auteurs een boek over, Seeking home in a strange land. True Stories on the changing meaning of home. Daarin brachten zij het persoonlijke en het professionele, het verhaal en het geleerde, samen. Daardoor kreeg ieder essay een unieke kleur. Wat betekent dit thuis nou voor onderwijs, voor zorg, voor de omgang met elkaar? In deze NIVOZ-podcast wordt de betekenis verder verkend, verdiept en verbreed. Met elkaar, in het hier en nu, in de ontmoeting die plaatsvond. Zo constateert Michiel na afloop, na die ervaring: ‘Ik vind het thema, Sietske, heel relevant zoals jij dat aan de orde wilt stellen. Door die vraag naar “thuis” te stellen in een wereld die vol is van ontheemding zeg maar. Het lijkt mij een heel verbindend thema.’ In deze technocratische tijd raakt de ziel in het leven achterop, zo hoor je in de verhalen van Michiel en Sietske terug. Niet alleen in onderwijs, zorg en andere inter-menselijke verkeer, maar ook in het contact met dieren, de natuur en de dingen. Wederkerigheid in relaties is heilig, maar staat onder druk. Michiel merkt op: ‘Het delen van de wereld , ook met de dieren en niet alleen gedomesticeerde dieren, maar ook dieren die hier hun thuis kiezen, dat heeft een grote schoonheid en dat doet iets met mijn mens zijn, zeg maar. Dat maakt mij ook geaard en minder tot een bezitter. Minder tot iemand van wie de aarde is, meer tot een soort medebewoner met andere bewoners van de aarde. ‘ ‘Ik wil heel graag leven – en dat is mij hier op dit erf weer dichtbij gekomen - vanuit het besef dat we ontmoetende mensen zijn en dat de ander en het andere - ook de dieren - dat als ze tot mij spreken, dat ik dan terug kan spreken. En dat is fundamenteel anders dan gebruiken of iets willen bereiken of doelgericht interveniëren. Ontmoeten is een open midden laten bestaan waarin dingen kunnen gebeuren die de verrassingen hebben van een gedicht.’ En dan zegt Sietske: ‘Dat open midden waar jij het over hebt, Michiel, plus de bezieldheid van de dingen - van de dieren, van de planten, van het leven - dat is iets wat we in ‘thuis’ in kunnen brengen. Omdat thuis, wat mij betreft, vaak veel te harde muren heeft en afgesloten is. Dus daarin komt ook die common of dat gemeenschappelijke naar voren.’ Michiel: ‘Maar dat open midden, ik vind het ook echt een opgave om daar in te zijn. Dus het tegelijkertijd een open midden te laten.’ Sietske: ‘Ja, dit is ook waar bij mij in de kern lesgeven op neerkomt. Soms lukt dat en soms denk ik: het midden was klein.’ In deze NIVOZ-podcast maak je ook als luisteraar een flinke reis. We leiden we je via de trek van de weidevogels, het leven van de grutto’s, langs koeien en schapen naar betekenisvolle herinneringen van het innerlijke landschap. Er klinken dichtzinnen van Marinus Nijhof, regels van schrijfster en filosofe Joke Hermsen, we scheren langs het werk van Richard Sennett en Geert van der Laan en bevinden ons dan weer in de Woudkapel in Bilthoven, bij een concert van Nynke Laverman. Met heilige verontwaardiging en speelse wijsheid luisteren we onszelf en elkaar terug naar ieders eigen thuisgrond.We zijn mens en vormen een onlosmakelijk deel van het leven.  

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Iliass. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rottedamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘Ik heb op school een aantal keren moeten wennen. In groep zes was ik net verhuisd en kwam ik terecht op De Mare. Daar zaten drie groepen bij elkaar. Op de middelbare school kwam het leren voor de toetsen, want een toets moet je voorbereiden, alleen ik wist niet hoe, dus dat lukte elke keer niet echt goed. Ik zit nu in vijf havo, mijn laatste jaar. Daarna eindelijk naar het hbo. Ik verwacht meer zelfstandigheid, dus dat er niet echt veel op je wordt gelet, dat er gewoon een opdracht wordt gegeven. Ze gaan daar niet achter je aan.’ ‘Ik wil informatica doen. Software developer, de eerste stap is leren coderen, in meerdere talen. Ik houd ervan om veel te doen met de computer. In twee mavo zat ik al te denken wat ik wilde worden, eerst kwam op wiskunde docent, later veranderde dat in elektricien en toen werd het dit.  Ik heb een beeld. Dat ik bijvoorbeeld een eigen bedrijf heb opgebouwd en ik dan gewoon thuis kan werken. Als je klaar bent, heb je nog heel veel tijd over, zeker als je goed bent en je doet je werk op tijd. Wat ik daarmee zou doen? Met familie of met vrienden uitgaan, series kijken, gewoon doen waar ik zin in heb. Ik houd van gamen, maar ook van naar buiten gaan, sporten en voetbal spelen met vrienden enzo.’

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Sara. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rottedamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘Ik was een kind met een grote fantasie. Dus theater, dat paste helemaal. Maar toen kwam corona en moest alles online, alle theater-, zang- en danslessen. Daar is een droom als het ware ingestort. Ik ontwikkelde faalangst, ook omdat ik op de basisschool was gepest, omdat ik er altijd ietsje anders uitzag dan andere kinderen, jonger en kleiner. Ik heb gewoon vier jaar lang met vooral angst en stress gezeten.’   ‘Docenten zouden ietsje meer naar de leerling zelf moeten kijken. Een kind van zes kan dit niet zelf compleet oplossen. Ik wil ook gewoon dat de docent je begrijpt en ook echt dat die je fijn laat voelen. Je begint op heel jonge leeftijd een slecht zelfbeeld van jezelf te krijgen. Dat is totaal niet gezond. Dus ja, daar ben ik nog steeds heel erg mee bezig.’ ‘Ik wil iets gaan doen waar ik over 20 jaar nog steeds werk. Ik ben geen persoon die van hot naar her gaat. Gewoon mensen helpen, lijkt me heel leuk. Ik heb altijd al zachtjes nagedacht over verpleegster zijn. Mijn oma is verpleegster, dan hoor ik soms verhalen. Ik heb natuurlijk zelf ook heel veel dagen doorgebracht in het ziekenhuis, die zusters waren altijd zo aardig voor mij. Die maakte van een hele nare, een hele fijne dag. Precies, wat er op school niet was, kreeg ik daar wel.’

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Richendrieson. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rottedamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘Ik zit op het Montfort College. Bij het Zuidplein. Je kan er veel leren, maar het is ook een beetje moeilijk, omdat je ook soms 80 minuten in de klas moet zitten. Dat vind ik lastig, want dan ga ik me ook een beetje vervelen. Wiskunde is interessant. Duits is moeilijk, dat zijn heel veel woorden die ik niet ken.’ Terwijl je wel goed bent met woorden, want je liet me al een filmpje zien van iets wat je zelf hebt gemaakt. ‘Een rap ja. Ik heb een beat gehoord en toen ging ik wat maken.’ Hoe is dat gekomen? ‘Mijn stiefvader was ook rapper. Ik ging een keer met hem naar de studio en toen dacht ik: dat wil ik ook doen. Iemand anders ging me helpen met een rijmwoord zoeken, maar daarna kon ik die rijmwoorden zelf uit mijn hoofd verzinnen.’ Kun je mij leren hoe dat werkt? ‘Begin als eerst met een zin over je leven en dan, als je begint met hoeveel jaar je bent, dan zeg je wat rijmt op hoe oud je bent.’ Hou oud ben je? ‘Twaalf.’ Dat is net een woord waar niks op rijmt. ‘Dan doe ik gewoon. “Ik ben Richendrieson, ik ben twaalf jaar”.’ Wat een goede. En wat komt er dan als tweede zin? ‘Ik ben Richendrieson. Ik ben 12 jaar… “Maar ik ben nog niet klaar”.’ Hoppa! Vet hoor. 

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Jena. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rottedamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘Ik kom uit Syrië, door de oorlog waren we naar Jordanië gevlucht. Ik was twaalf jaar, zat op de basisschool. Eerst is mijn vader hier gekomen, ruim een jaar later wij ook. Ik kwam op een ISK. Het Nederlands was niet echt een probleem. Het was Engels en Wiskunde. Ik kreeg niet echt informatie over berekeningen of manieren, maar er werd wel veel van mij verwacht. Toen moest ik naar vmbo-kader, in plaats van dat ze daar iets aan gingen doen. Dat was pijnlijk. Ik wist dat ik beter kon. Er was een docent die zei: slimme leerlingen hebben geen docent nodig. Dat is hetzelfde zeggen als dat je dom bent. Maar niet direct.’ ‘Mijn vader is hiernaartoe gekomen voor ons, voor beter onderwijs, zodat wij kunnen studeren, voor een betere toekomst. Dus ik doe het voor mezelf, maar ook voor hem. Ik moet sterk zijn. Wij hebben zo’n spreekwoord: wat jou niet dood maakt, maakt jou wel sterker. ‘Ik zit nu in havo 5. Elke keer als ik het gevoel krijg dat ik naar achteren word getrokken, dan zie ik mijn vader en de gevaarlijke weg die we hebben afgelegd. Hoe ik mijn familie heb achtergelaten, mijn land, mijn cultuur. Ik was nog zó jong. Die geschiedenis geeft mij echt een push om gewoon door te gaan. Ik vind een vwo-diploma beter dan havo. En daarna? Ik ben van plan naar de universiteit te gaan, tandheelkunde studeren.’

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Mustafa. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rotterdamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘School was een probleem, ik werd er bijna gek. Eenmaal op de middelbare school bleef ik constant thuis, zeven of acht jaar lang. Dan kwam er begeleiding, die mij hielpen om nieuwe plekjes te vinden. En daar ging ik dan heen, voor mijn hobby, het tekenen. En om mijn creativiteit aan te duwen. Zo ben ik bij Acato gekomen, waar ik gewoon mezelf kon zijn. Ik werd meer sociaal, ging meer praten. Het voelde gezelliger, het opende de wereld. Ik zag hoe mensen echt waren, hoe ze reageren en de connecties.’ Als ze mensen iets willen, dan gaan ze geweld gebruiken om alsnog te krijgen wat ze willen. Het is de natuur. Maar woede was voor mij nooit een optie, vanwege mijn autisme. Dus trek ik me terug, zoek ik vooruitgang in dingen die ik wel leuk vind. Ik heb support gekregen van leraren die zeiden van: dit kan je, dat moet je doen. En dat is een probleem dat scholen vaak hebben. Die gaan jouw dingen leren, dat je later juist niet gaat gebruiken.’ Ik ben laatste tijd meer filosofisch aan het kijken, want daar zit ook creativiteit in. Daarom lees ik Kafka. De wereld wordt alleen maar gekker. Het helpt mij om minder bang te zijn, meer uit te denken. Wat is verkeerd, wat is goed? Heb ik wel gelijk? Het is goed om vragen te blijven stellen, over jezelf of over andere dingen, om van te groeien.’

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Dani. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rottedamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘Ik zit nu in groep zeven, word bijna elf jaar, dus ik moet zoveel mogelijk leren zodat ik op een goed niveau uitkom. En kan aansluiten in de brugklas. Ik wil echt graag de slimste zijn, want de juf neemt altijd diegene als voorbeeld. Hij heeft supergoed gewerkt, hij had alles goed, zegt ze dan. Dus dat wil ik ook wel.’ ‘Mijn moeder zegt: fouten maken is niet erg. Dan leer je voor de volgende keer dat je die fout niet moet maken. Dan moet ik eventjes rustig zitten en iets anders doen. Gewoon mijn hoofd leeghalen en dan loop ik weer terug en dan lukt het me gewoon weer.’ ‘Ik oefen ook in dat ik mezelf kan verdedigen, dat doe ik bij mijn vader, hij heeft een eigen sportschool, Bruut. Ja, ik ben zelfverzekerd. Ik heb wel een tijd gehad dat ik dat helemaal niet was. Maar ik heb geleerd dat, als mensen je naar beneden halen, dat je gewoon blijft staan. Niet opgeven. Dus ik heb veel geoefend en veel opnieuw geprobeerd.’ ‘Als ik directeur van school was, zou ik uitbreiden. Want wij hebben een schoolplein, daar stond helemaal niks op en dat is nu nog steeds. Dus ik heb vaak daarom gevraagd, maar zij doet dat niet. Ik zou dus meer luisteren naar de kinderen en het zo leuk mogelijk maken, zodat er nieuwe kinderen komen, meer open dagen, dus extra reclame eruit gooien.’

In de expositie 'Kinderen van Rotterdam' geven acht jongeren hun visie op onderwijs. Ze vertellen over wat ze nodig hadden en wat ze daarin soms wel en soms niet hebben gekregen. In hun mooie, persoonlijke verhalen tonen ze ons de bronnen waaruit ze - binnen en buiten school - hebben geput om zich te ontwikkelen tot waar ze nu zijn. In deze aflevering luister je naar het verhaal van Quinty. De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rotterdamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek. ‘Ik zit op de MBO-theaterschool en daar doe ik theatervormgeving, zoals decor, kostuum, grime, zeg maar het hele ontwerp eromheen. Het is veel meebewegen met wat er gevraagd wordt. Ik doe dit ook, omdat het gewoon zo breed is - en je er zoveel verschillende kanten mee op kan.’ ‘Ik zit vanuit Weert nu in Rotterdam op kamers. Ik merk dat ik in een soort van een nieuwe fase van mijn leven zit. Ik leer veel nieuwe mensen kennen en heb het idee dat ik me heel erg aan het ontwikkelen ben. Nee, op de middelbare school ben ik in dat opzicht niet erg gestimuleerd. Ik haalde mijn zesjes, het was voor mij van oké, ik maak het gewoon af, maar niet dat ik het met lol deed. Ja, twee uurtjes handvaardigheid wel. Daar kreeg je een korte opdracht, daar kon je zelf mee aan de slag. Dat lag ook heel erg aan die leraar ook, als persoon. Het was wat gezelliger, er was minder afstand, het voelde alsof er ook ruimte voor discussie was.’ ‘Ik vind het vooral jammer. Ik denk dat dit zo'n belangrijke periode in je leven is, je bent je aan het vormen. Het voelt alsof ik die hele periode – van mijn elfde tot mijn zestiende - een soort van ‘uit’ stond. Ik heb niet het idee dat ik iets belangrijks heb geleerd. Ik ben het ook allemaal weer vergeten.’