NITIN MANNA   2019 May 5 Zarhpi Ni    Lungawinak Thinlung   Ka lungawinak cu nan sungah a um ih nan lungawinak cu lungawinak famkim a sinak dingah hih thu hi ka lo sim. – Johan 15:11   Singpore ih Changi Airport ah vanzam zam ding caan hngak ih ka um rerolai ah, kum note innsungsang pakhat ih umtu daan ka hmu ih ka hminsin nasa – a nu, a pa le an fapate. Minung tamzet lakah tonak ding hmun remcang an hawl. Hmakhat te'n nauhak pate in awsuak in hlasak a thok: "Bawipa a ṭum, nan lungawi uh (Joy to the world). Amah hi kum 6 hrawng mi a si, ih cuih hla sungih ummi ṭongfang a zate'n felfai teih a theih thluhmi in ka nunnak i tham nasa.   Ka thinlung le ka khuaruahnak hmuahhmuah i laak sak thluhtu cu nauhak pate ih mit-hmai a si – a mit-hmai hni siamsi tein a hlasakmi atak in a nungter ih gate ih ummi hmuahhmuah hnenah kan hrangih a ratu Jesuh Khrih sungih lungawinak thu a phuang suak ngah a si.   Hih nauhak pate hi acehlei cuang, asilole Christmas caan ih lungawi theizet a si ti'n olteih rikhiah mai cu a theih lo ding. Ziangahtile Khrih ih umpinak theih fiang ruangih lungawinak cu nunram ah luangliam ih lang ding a si. Cumi cu Jesuh in thinglamtah parih a thih hlan zaan khat ah a dungthluntu pawl hnenih netabik a thusimnak sungah a telhmi a si. Anmah a duhdawtzet thu a sim – Pa in Amah a duhdawt vekin anmah tla a duhdawt thu khal a sim (Johan 15:9). Kumkhua pehtlaih awknak thu a simhlawm hnu ah Jesuh in, "Ka lungawinak cu nan sungah a um ih nan lungawinak cu lungawinak famkim a si theinak dingah hih thu hi ka lo sim," tiah a ti (c. 11).   Ziangtluk lungawiza thutiamkamnak so a si! Jesuh Khrih thawngin kan thinlung cu lungawinak – lungawinak famkim in a khat!   - Bill Crowder Ziangtivek tikcu caan sung khal ah Khrih sungah lungawinak kan nei thei.

NITIN MANNA   2019 May 4 Zarhte Ni    A Nasabikmi Ṭhit-umnak   Lungawi aipuang in um uhsi! A maksaknak cu thangṭhat uhsi! Ziangahtile Tuufa nupi ṭhit caan a thleng zo ih monu khal ṭhit-awknak puai hrangah timtuah cia in a um zo. – Thuphuan 19:7   A liam cia zomi kum 800 sungah asilole himi kum pawl sungah, Jewish pawl in an nupi ṭhit puai sungah daan har an betmi a um. Cumi cu mopuai a cem zawng ah, mopa in sabitzu palang pakhat kha a ke in an palkuaiter. Himi ih a sim duhmi a sullam pakhat cu palang kuaicipmi hin AD 70 ih temple siatmi a langter. Kum note ṭhit aw pek pawl in an ciinken ding, innsang an dinhsuah tikah Pathian ih inn siatsuah a rak tuar dah timi an theih saalnak dingah thapeknak a si.   Asinan Pathian cu inn nei lo a si lo. A umnak dingah hmun thar – kanmai' sungah le A dungthluntu pawl ih sungah a hrilmi a si sawn. Ca Thianghlim ih a hmanmi tahṭhimnak sungah zumtu pawl cu Jesuh Khrih ih monu kan si ih Pathian ih umnak biakinn khal kan si. Pathian in a minung pawl kumkhua a umnak dingah inn sak ding in fial. Caan pakhat sungah nupi ṭhit puai hrangah a timtuah ih caan hramthoklai ih Pathian innsang mi pawl tla an tel thluh.   Kanmah lam ih ti dingmi hi a olte ko na'n a caancaan ah tuarnat a ṭul. Kannih cu Pathian thawn A Fapa Jesuh kan bang deuhdeuhnak dingah kan sunglam nun thlengh awknak ding hnaṭuan tlang kan si. Ni nikhat ni ahcun A nasabikmi ṭhit-umnak – Tuufa mopuai ah kan Bawipa cu kan hnenah a um ding. Kannih tla mi thianghlim le soisel ding um lo mi kan si ve ding (Efe. 5:27). Himi mopuai cun ninghan riahsiatnak le tuarnatnak pawl a cemter thluh ding.   Bawipa, Na sersiam thar ṭheh ih, a thiangmi le mawh neih lo in siter aw. Na rundamnak maksak famkim kan sungah thlengter hram aw.   - Julie Ackerman Link   Jesuh leitlun ah a ra kir saal tengteng ding.

NITIN MANNA   2019 May 3 Tlawngkai Ninga    Midang Riantu   Sikhalsehla Kei cu nan lakah a lo riantu vekin ka um a si. – Luka 22:27   "Kei cu zo ih sal hman ka si lo!" ti'n ka au suak. Cumi zing ah ka innsungsang ih ṭulmi a tamtuk lawmmam a bang; ka pasal ih neck tie mepian (blue) rong hawl ka bawm, culaifang ah nauhak ṭap reromi rawl pek phah a ṭul hrih, ih kum (2) mi kan fahniang ih lehnak zuk siangnaute (toy) ihkhun tanglam ah hawl sak a ṭul bet lailai.   Cumi ni tlailam ah, Bible siarnak in caan ka hmang. Himi bung-cang zawn hi ka thleng: "Zoso a tum deuh: To in rawl a eitu maw, rawl petu so? A totu kha a tum sawn a si lo maw? Sikhalsehla Kei cu nan lakah a lo riantu vekin ka um a si" (Luka 22:27).   Jesuh cu a dungthluntu pawl ih ke kholh sak dingin ṭuanvo neimi a si lo, asinain a kholhsak hngai (Johan 13:5). Cuih hnaṭuan ṭuantu ding sal pawl an um, asinain Jesuh in anmah riantu si ding a hril. Tuni ah pawlkom le mibur sungah "mi thupi pakhat si ding (be somebody) lawng kan tumtah." Hlawh man ṭha ngah theimi hnaṭuan kan duh, company ih dinhmun sang ah to kan duh, ih kawhhran ah tla hotu lubik si kan cuh. Asinan ziangmi dinhmun ih um kan va si hmanah kan Bawipa ih nun ihsin midang riantu si ding kan zir thei cio a si.   Hringtu nu le pa, fahniang, rualpi, hnaṭuantu, hruaitu, asilole tlawngta ti'n kanmah le sinak cio ah thupitnak kan nei fingfing. Thusuhnak ummi cu: Cuih kan dinhmun cio ah riantu lungput in kan sinak kan phur maw? timi hi a si. Nitinte ka hnaṭuan tam in baangzet hman ningla ka lungawizetmi cu Bawipa ih bomnak thawngin A keneh thlun in lungtho te'n midang riantu ka si theinak hi a si.   Himi hi nitin kan tuah theinak dingah Pathian in in bawm hram seh!     - Keila Ochoa   Jesuh bang dingah riantu lungput neitu si kan ṭul.    

NITIN MANNA   2019 May 2 Tlawngkai Nili    San Zate Sungah   Ziangahtile Bawipa cu a ṭha. A duhdawtnak cu kumkhua in a hmun, rin tlak a sinak cu san khat hnu san khat a hmun a si. – Saam 100:5   Fahniang pawl in an nu le pa pawl ih Pathian an zumnak le an pumpeknak pawl zohṭhim le an keneh thlun loih an um tikah mangbangza le lau umzet khi a bang. Cumi thawn bang aw cekci in mi pakhat cu a nu le pa le a innsungsang in Pathian zumfeknak le thlaraulam thazaang cahnak an nei lo nain amah cu Khrih le kawhhran hrangah nasazet ih pumpetu a si ding cu ruahsan a si ve lo. San zate ah mi pakhat cio in duhhrilnak kan nei.   Samuel cu Pathian ih minung, mi nasa le mi maksak, a fapa pahnih Joel le Abijah khal Israel mi pawl hruaitu dingah a tuah theitu pa a si (1 Sam. 8:1-2). Asinan a fapa pahnih cu an pa vekin Pathian rin-umzet ih riantu si loin an hlolak, an siatral ih "an dingfel lo, nawhthuh (bribes) an laak ih dik te'n mipi an hruai lo         (c. 3). Cuti asinan kum rei nawn hnu ah Joel ih fapa Heman cu Bawipai' inn sung ah awnmawi tumtu ah an hmang ti kan hmu saal (1 San. 63:1-33). Heman, Samuel ih tupa cu Asaph, a rinsanmi le Saam hla ngantu pawl thawn Bawipa kha hla mawi sak in an rian a si (15:16-17).   Mi pakhat cu atu ah a nu le pa hrangah zumnaklam ih rinsan tlak lo le sunglawi lo si hmanseh, Pathian cun a nunnak sungah hna a ttuan thei a si. Netalam san ahcun thil umtu daan a thlengh aw thei ih zumnak thlaici cu an tesinfa parah a keuh saal thei ti a lang a si.   Innsungsang dinhmun pawl cu ziangbangtuk va si hmanseh, kan theih fiangmi cu, "Bawipa cu a ttha; A zaangfahnak cu kumkhua in a hmun, ih rin tlak a sinak cu kumkhua in a hmun."   - David McCasland   Pathian ih rin tlak sinak cu  san zate (all generations) hrangah a hmun ringirng a si.      

NITIN MANNA   2019 May 1 Tlawngkai Nithum    Neem te'n Nunsim   Nannih cu Pathian ih minung nan si; a lo duhdawt ih Amai' hrangah a lo hrilmi nan si. Curuangah zawnruahnak, zaangfah thinpemnak, tangdornak, thinlung neemnak le thinsaunak pawl cu hnipuan bangtuk in hruk uh. Pakhat le pakhat karah thinlung hmuh awk lonak le phunzainak a um ahcun zawi awk theinak le ngaidamnak nei uh.  – Kolose 3:12-13   Kenya ram, Nairobi ah conference kan nei ih kan ttheh tikah, kan group in conference center ihsin kan riahnak guesthouse ah a thaizing inn tlung dingin timtuah dingah kan kir. Kan thlen tikah sayama pakhat in a luggage kha conference center ih a taan thu a sim. A thil la saal dingih a feh hnu ah kan group leader cun a tuah ringring ttheu vekin cipciarzet in a um lo sungah a soisel ciamco.     A thaizing airport ih kan thlen tikah hotu pa in anih tla a luggage a taan ve ti a thei aw. A luggage le a passport mikhual riahnak inn ah a taanta. Atu ahcun amai' thil taanmi la saal dingin tampi kan cem ding. Neta ah, kan zate hnenah ngaidam in dil ih hiti'n a sim: "Ziangtik hmanah midang olzet in ka soisel nawn lo ding," ti'n.   Kan zate'n palh thei le ṭonṭaihnak nei thluhmi kan si ruangah, remcaan lonak a um tikah pakhat le pakhat zawi awk theinak le ngaidamnak nei awton ding kan si (Kol. 3:13). Pakhat le pakhat nun kan sim awk tikah ṭhatnak duhsak ih tuah ding kan si. Paul in zawnruahnak, zaangfah thinpemnak, tangdornak, thinlung neemnak le thinsaunak pawl cu hnipuan bangtuk in hruk uh (Kol. 3:12) a ti.   Nunsimnak cu a ttulzetmi a si, ih zaangfah duhdawtnak thawn tuah ding a si. Cuti'n kan Bawipa ih nun daan thluntu kan si thei ding.   - Lawrence Darmini     Pehtlaihnak hlawhtling neih theinak tawhfung pawl cu Thinlung neemnak le tangdornak pawl an si.    

NITIN MANNA   2019 April 30 Tlawngkai Nili    Hmuihmel Thar   Cule nun thar ziaza nan hruk aw zo ih cuih nun thar cu a sersiamtu Pathian in Amah ih hmuihmel keng sinsin vingvo dingin cat loin a tharter ringring. Cutiih a tharternak cu Amah famkimzet ih nan theih suaknak ding hrangah a si.  – Kolose 3:10   Media a famkimmi atu kan san ah zuklam ih mithiam thuron pawl cu lo theih loin an thupi thlang. Mi thinnuamtertu pawl, lek thiam pawl, naingnganzitama pawl, le hnaṭuannak hruaitu pawl cu leilungpi ih mit hmuh ah an thil tawlrel daan mai' duhduh ih cangvai tla an bang. Hih mankhungzet ih hlangmi thuron pawl cun minung pawl ih hmuh daan ah zoh mawi dingin an tuah thei ih a caancaan ah an milai pawl ih sunglam nun diktak le mipi ih hmuh daan an danglamter thei.   A ngaingai ahcun minung ih kan ṭulmi cu lenglam tuah ṭhatmi si loin sunglam nun thlengh awknak sawn a si. Kan nun a thuknakbik ih natnak cu man ol teih rem theih a si lo. Cumi pawl cu kan thinlung le kan ruahnak sungih ummi pawl thawn direct in an pehtlai aw ih, Pathian ih sersiammi thawn ziangtluk in a hlat aw timi an langter. Asinan cuvek thlengh awknak cu milai ih ti theimi leng ah a si.   Khrih lawng in thlengh awknak taktak cu in pe thei – a lenglam ih a langmi remter menmi si loin sunglam nun thlengh awknak cu! Paul in Khrih sungih kumkhua nunnak: "nun thar nan hruk aw zo ih cuih nun thar cu a sersiamtu Pathian in Amai' hmuihmel keng sinsin vingvo dingin cat loin a tharter ringring," a ti (Kolose 3:10).   Nunnak thar! Ziangtluk in ruahsannak thawn a khatmi ṭongkam so a si! Khrih in Amai' sungah mi thar ah in thlengh zo – a lenglam zoh mawinak men si loin thinlung thar a neimi minung ah in canter.                                                                                                 - Bill Crowder     Thlarau Thianghlim in kan sunglam nun ah Jesuh Khrih ih hmuihmel fiangzet in a cuangter.  

NITIN MANNA   2019 April 29 Tlawngkai Nithum    Pathian Hnenah Pan   Cuti a si ruangah Pathian bawi tokham cu ralṭhazet in pan uhsi; cutawk ah zaangfahnak a um.  Cutawk ah ngilneihnak kan co dingih kan ṭul tik caan ah zaangfahnak kan ngah ding a si.  – Hebru 4:16    Technology cu lam tampi in thluasuah phunkhat a si. Harhdamnak thuhla thawn pehpar aw in theih ṭulmi na nei maw? Na tuah dingmi cu Internet na ong dingih na duhmi thuhla theih theinak hmun na hawl thei. Na rualpi pakhatkhat pehtlaih a ṭul maw? Email asilole Facebook ihsin ca na kuat thei. Asinan technology in caan tampi ah thin hnaihnoknak in pe thei. Nikhat cu ka bank account zoh ka ṭul ih online in ka on tikah security question pawl in sut. An thusuhmi cekci ka let thei lo tikah keimai' bank account rori ihsin phih (block) ka tuar. A caancaan ah midang thawn telephone kan biak awk rerolai ah battery down ruangah biak aw thei nawn loin kan um ih electric thawn charging ding plug hmuh hlan lo biak awk a theih nawn lo.   Himi pawl an zate hin Pathian hnenah thlacamnak thawn pan ding ka tum tikah atak in ka duh caan ah ka pan theimi in ka lung in awiter. Ziangahtile thlacam ih Pathian hnenah pannak ah security question tivek le battery tha cem tivek a um dah lo. Johan ih a simmi hi ka duhzet, "Kannih cu Pathian hmai ah ralṭhatnak kan nei, ziangahtile Amah ih duhnak thawn mil-aw in kan dil ahcun kan dilnak kha in theihsak ṭheh a si, ti hi fiang te'n kan thei" (1 Johan 5:14).   Pathian cu ziangtik caan khal ah pan theih ringring a si, ziangahtile Anih cu a singh khal a singh dah lo ih a it khal a it-that dah fawn lo (Saam 121:4). Cule in duhdawtnak a tumzetmi parah Pathian hnenah lungawithu sim ringring ding kan si, ziangahtile Anih cun a fahniang zumtu pawl ih kan thlacamnak ngai dingin in hngak ringring.                                                                                                             - Joe Stowell   Pathian cu kan ṭul caan ah pan theih ringring a si.

NITIN MANNA   2019 April 28 Tlawngkai Nihnih    Lawng Pakhat Sungah   Na thukham pawl cu kumkhua in ka taa an si; Ka thinlung nuamtertu an si.  – Matt. 8:23     Minung phurtu tinbaw (ship) pi pakhat cu tinbaw colhnak ih a cawl tikah, a cuangtu khualtlawng pawl cu a rang theibik in an ṭum ciamco. An khualtlawnnak ni netalam ah tinbaw parah nathrik (virus) an tuar ih mi zakhat lai cu an dam lo. Thu an suhmi passenger pakhat in hiti'n a sim: "A ṭha, tampi ka phunciar duhmi a si lo. Ka sim duhsan cu kan zate in Lawng pakhat sungah kan um tlang thluh." Ruat cia le ti-hrim si loin ṭongfang danglam deuh a hmanmi in report petu a hnihter.   Matthai 8 sungah, tili sungih khualtlawn thu kan siar thei (cc. 23-27). Jesuh cu Lawng (boat) sungah a lut ih a dungthluntu pawl in Amah cu an thlun ve (v. 23). Cun thlisia nasatak in a hraang ciamco ih dungthluntu pawl cu an thin a phang ngaingai. Jesuh cu a it-that rerolai ahcun an ṭhang ih kan thi thluh ding, ti'n an sim.   Jesuh cu a dungthluntu pawl thawn Lawng pakhat sungah a tel vel kok nain nikhua umtu daan (weather) thuhla ah zianghman a buai lo. Huham le thiltitheinak ih khat Sersiamtu a si bangin thlisia hraangmi cu a ṭih ve lo. "Cule Jesuh cu a tho ih thli le tilet cu dai dingin thu a pek; hmakhatte ah tili cu dai te'n a um saal" (c. 26).   Asinan kannih cu huham thawn a khatmi kan si ve lo, ih ṭihnak nei thei mi kan si. Curuangah kan nunnak sungah thlisia tilet a hraan tikah ziangso kan tuah ding? Harsat buainak cu zamrangzet caan tawite sung asilole caan reipi a si ah himi parah hnangam te'n ṭhum aw ding kan si: Kannih cu thlisia le tifingriat tisuar hman ih a thu an ngaimi Bawipa thawn Lawng pakhat sungih um tlangmi kan si."                                                                                                                                                                                                 - Cindy Hess Kasper   Pathian a naih sawntu Christian nunnak ah Ṭihnungza thlisia in a naih thei lo.  

NITIN MANNA   2019 April 27 Tlawngkai Nikhat    Thuanthu Dunglam ih Cabu   Na thukham pawl cu kumkhua in ka taa an si; Ka thinlung nuamtertu an si.  – Saam 119:111   Leitlun milai million tampi in "Gone with the Wind" zuknung an zoh. Cumi cu US ah December 15, 1939 ni ah a hmuh thok. Cuih movie cu academy (10) rori ngahtu a si ih Hollywood ah a nasabikmi film a si. Cumi cu Magaret Mitchell's in 1936 kum ih a nganmi thuanthu (novel), thla (6) sungah copy a million ih zuar-khongmi, Pulitzet Prize ngahmi cabu, ṭong (40) lenglo ih lehmi ca hminthang  sirhsan ih zukmi a si. A nasazetmi movie pawl cu huham a neizetmi le caan reipi a daihmi cabu ṭha sirhsan ih thuanthucawn zukmi an si ṭheu.   Christian zumnak ih hrampi cabu cu Holy Bible a si. Seemtirnak ihsin Thuphuan tiang hi kanmah minung tel in Pathian in Sersiammi pawl hrangih tumtahmi lantertu a si. Saam 119 in Pathian Thu ih huham le kan nunnak ih a ṭul zia a tarlang. Bible cu kan lamzin tleunak petu  (c. 105), kan thlarau nu ṭhanghharhtu (c. 107), le kan kekar kilkhawitu a si (c. 110). Ca Thianghlim sungah fimnak, khihhmuhnak, nunnak le lungawinak kan hmu. Saam ngantu in, "Na thukham pawl cu kumkhua in ka taa an si; ka thinlung nuamtertu an si" (c. 111) a ti.   Kan Bawipa Jesuh in kan nunnak cu a Thu sungih hrambun dingah le nunnak a hawl rerotu pawl hnenah Amah theih ih lungawinak hlawmtu dingah in ko. "Na thupekmi pawl cu ka thih ni tiang thlun dingah ka ruat cat zo a si" (Saam 119:12). Ziangtluk ih ṭhami Cabu so a si! Ziangtluk ih a nasami Rundamtu so a si!   Bawipa, Na Thu cu ka ke hrangah mei-inn a si ih ka lamzin hrangah tleunak a si. Na Daan pawl cu ka hlawnthil le ka lungawinak an si. Ka nunnak cem tiang Na Daan thlun dingin ka ruat-cat zo.                                                                                     - David McCasland   Bible, Pathian ih Kumkhua thutak cu Tuni khal ah rinsan theih a si.

NITIN MANNA   2019 April 26 Tlawngkai Ninga    A Zatein Pek   Cuti a si ruangah ka u le ka nau tla a tamzetmi Pathian ih in zaangfahnak ruang ahhin nan ruangpumpi cu a thiangmi le cohlan tlak raithawinak bangtuk in pe uh, tiah ka lo dil. Cumi cu Pathian hnenih nan pek dingmi biaknak taktak a si.  – Rom 12:1   US president John F. Kennedy in hnaṭuan a luh pek mipi hnenih a thusimmi sungah: "Rampi in ziangmi a lo tuahsak thei timi dil hlah uh; ka ram hrangah ziangmi ka tuahsak thei ding timi sawn dil uh," ti'n a sawmngiar. Cumi cu rammi pawl in an nunnak cu pakhat le pakhat ziangti'n kan rian awton ding ti tharthawhnak ah an hmang. A ṭongkam in ahleice in ralpi sungih ram hrang pumpetu nu le pa pawl ih an fanu fapa pawl nunnak a ciahneh cuang.   A sim duhsan cu a fiangzet: an nu le an pa pawl ih an rak leimi, anmai' nunnak liam rori ih a man an rak pekmi, atu ahcun remdainak um dingin an fale pawl in an kilhim a ṭul. Pumpe ih ralkap luttu pawl in cuih kawhnak aw cu thulehnak tuah dingin an tho, ih kum hrabu tluan ah a man tah thei lomi milai nunnak ṭhansotertu hnaṭuannak pawl leitlun hmuntin ah nasatak in an ṭuansuak.   Kum zabu tuan deuh lai ah, Paul in Christian pawl hnenah cumi thawn a bang awmi sawmngiarnak a rak nei (Rom 12:1). Zumtu pawl in kan ruangpumpi cu "a nungmi raithawinak" vekih ap in kan sual man leiba kuannak hrangih nunnak a liamtu Pa rian dingin in forhfial. Hih thlaraulam raithawinak cu awkam men si loin kan taksa, kan thinlung le kan thlarau nun rori liam in midang hrangah nung ding in sawm.   A ṭhabik cu, kan umnak hmuntin ah Bawipai' hrangah pumpe ih lungtho tein hnaṭuan ding hi a si.                                                                                                                 - Randy Kilgore   Jesuh hnenah a lo tuaksak theimi lawng dil hlah; A hrangih na tuahsak thei dingmi dil aw.