W najnowszym odcinku "Migrostacji" podsumowujemy projekt "Skills for the future" koordynowany przez Ośrodek Badań nad Migracjami w ramach programu "Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy". Gościniami, prowadzonego przez Ignacego Jóźwiaka (OBM UW), podcastu są Nina Boichenko (Instytut Slawistyki PAN), Hanna Smaliichuk (Jagiellońskie Centrum Studiów Migracyjnych - Uniwersytet Jagielloński), Agata Urbanik (Pogotowie Facylitacyjne). Projekt obejmował działania skierowane  osób wysokokwalifikowanych, które opuściły Ukrainę w wyniku rosyjskiej agresji. Uczestniczki dyskusji opowiedziały o samych działaniach oraz o tym, jak zmieniły one ich życie zawodowe i prywatne.

Wiosna to dobra okazja do rozmowy o pracy w rolnictwie, a dokładniej rzecz ujmując - o pracy migrantów w rolnictwie. W tym odcinku przyglądamy się sytuacji pracowników i pracownic migrujących do pracy w rolnictwie w Polsce i w Niemczech. Zastanawiamy się nad specyfiką tego rodzaju pracy oraz nad tym, co z tego wynika dla pracowników, pracodawców i sektora rolniczego. Nasi rozmówcy - dr Kamila Fiałkowska, dr Monika Szulecka i dr Kamil Matuszczyk opowiedzą o swoich badaniach realizowanych w ramach projektu „Pracownicy niezbędni czy niezbędne ręce do pracy? Badanie wielostanowiskowe bezpieczeństwa migrujących pracowników rolnych w Polsce i w Niemczech” (IDUB POBV), które dotyczyły pracy sezonowej migrantów podczas pandemii Covid-19.  Nie zatrzymujemy się jednak tylko na pandemii, choć to ona była przyczynkiem do wspólnie prowadzonych badań. Dotykając specyfiki zatrudnienia w rolnictwie, zahaczamy bowiem o czasy jeszcze długo przed pandemią, na koniec przechodząc do wyzwań stojącymi przed sektorem w obliczu trwającej wojny w Ukrainie i nie tylko.

Czym jest infrastruktura migracyjna i jakie ma znaczenie dla sytuacji osób uciekających przed wojną w Ukrainie? Jakie zmiany na rynku pracy wymusiła wojna i jak zmieniły się działania różnych aktorów sektora publicznego i prywatnego w Polsce? Jaką rolę odegrały przepisy ‘Specustawy Ukraińskiej’?  W tym odcinku rozmawiamy o wynikach projektu “Dostęp do rynku pracy i strategie zatrudnienia w czasach kryzysu: kobiety uchodźczynie i migrantki z Ukrainy w Polsce i we Włoszech” finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej  w ramach Grantu Interwencyjnego. Zastanawiamy się nad infrastrukturalnymi uwarunkowaniami  ochrony tymczasowej w Polsce. Przyglądamy się sytuacji osób pracujących w sektorach rolnictwa i prac domowych i rozmawiamy o poczuciu tymczasowości migrantów przymusowych i nad jego wpływem na ich plany migracyjne. Naszymi gośćmi są dr Kamil Matuszczyk z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW oraz OBM UW, dr Marta Kindler i dr Maciej Tygielski z Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW i OBM. Spotkanie prowadzi dr Ignacy Jóźwiak z OBM UW.

Marta Jaroszewicz i Mateusz Krępa rozmawiają z Ignacym Jóźwiakiem o dotychczasowych ustaleniach projektu poświęconego mobilności, migracji i epidemii COVID-19 na Litwie i w Polsce. Jak przejawia się sekurytyzacja migracji, a jak jej ekonomizacja? Jak pandemia zmieniła warunki pracy, pobytu i przekraczania granicy przez migrantki i migrantów? Czego doświadczenie COVID-19, ale i wcześniejszych epidemii, uczy nas o modelu zarządzania migracjami w Polsce? Goście Migrostacji przedstawiają swoje wnioski na podstawie m.in. przeprowadzonych wywiadów eksperckich i badań archiwalnych. Wskazują na nieoczywiste związki między dyskursem bezpieczeństwa a ekonomii, w podejściu do migracji w kontekście kryzysowym.

Ten odcinek poświęcony jest zaangażowaniu politycznemu i społecznemu polskich migrantów. Prof. Magdalena Lesińska, dr Weronika Kloc-Nowak i dr Dominika Pszczółkowska z Ośrodka Badań and Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego podsumowują październikowe wybory parlamentarne w obwodach za granicą, gdzie frekwencja okazała się prawie dwukrotnie wyższa niż cztery lata wcześniej. Dlaczego Polonia tak bardzo się zmobilizowała? I na kogo zagłosowała? W drugiej części podcastu skupiają się na zaangażowaniu społecznym i politycznym Polaków w Irlandii. Czy interesują się oni polityką, a jeśli tak, to polską czy irlandzką? Jak angażują się w życie społeczne? Jakie pomysły i praktyki przywożą do Polski i jak próbują zmieniać polską politykę na wzór irlandzki? Odpowiedzi na wszystkie powyższe pytania w podcaście, a także w książce “Polacy w Irlandii. Transnarodowe społeczności w dobie migracji poakcesyjnych”, która ukazała się właśnie nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

W tym odcinku rozmawiamy o wykwalifikowanych Polkach mieszkających i pracujących w różnych zakątkach świata. Kim są? Jak budują swoje ścieżki kariery zawodowej? Jakie mają plany na przyszłość i czy czują się spełnione? O to pytamy dr Kamilę Kowalską, autorkę książki „Czy włoska praca się opłaca? Zatrudnienie wykwalifikowanych Polek we Włoszech na tle migracji polsko-włoskich” oraz dr. Rafała Raczyńskiego, współautora raportu „Femigracja. Wysoko wykwalifikowane Polki za granicą”, badacza z Muzeum Emigracji w Gdyni. Biorąc za punkt wyjścia Włochy, przenosimy się następnie na inne kontynenty nadając szerszy kontekst omawianej tematyce. Rozmowę prowadzi Justyna Godz, współpracowniczka Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego oraz dziennikarka Radia 357. www.migracje.uw.edu.pl

Prawie 20% migrantów mieszka w tzw. globalnych miastach. Stanowią oni 38 proc. mieszkańców Nowego Jorku, 37 proc. Londynu, 27 proc. Sztokholmu i 19 proc. Berlina. To miasta stają przed wyzwaniem włączania migrantów w lokalne życie, często na przekór działaniom państwa. Londyn czy Nowy Jork otwarcie sprzeciwiają się antymigranckiej retoryce rządu w ich krajach. Z kolei na poziomie państwowym obserwujemy cięcia wydatków publicznych i przerzucanie odpowiedzialności za pomoc społeczną czy działania integracyjne na samorządy, organizacje społeczne a nawet mieszkańców. - Miasta próbując efektywnie zarządzać niewielkimi środkami jakie mają, aby dostarczać usługi publiczne coraz częściej zaczynają wdrażać je rękami organizacji społecznych. Jendak im więcej NGO-sów dostarcza usługi publiczne, tym ciężej jest się w takim systemie połapać co kto robi i utrzymać równą jakość usług - mówiła Karolina Łukasiewicz, badaczka OBM UW. O zagrożeniach płynących z rosnącej decentralizacji i prywatyzacji polityk oraz usług publicznych rozmawiali: dr Karolina Łukasiewicz, badaczka Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego, współprowadząca Laboratorium Polityk Migracyjnych Miast i Regionów  dr Kamil Matuszczyk, adiunkt na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW, polityk społeczny i badacz OBM UW Rozmowę prowadziła Ewa Cichocka, badaczka Ośrodka Badań nad Migracjami UW. Badania zespołu powstają w ramach projektów LocMig finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki w ramach grantu Sonata 15 i MigIntegrEast finansowanego w ramach Marie Skłodowska-Curie Actions, Horyzont 2020.

Stereotyp wiecznego wędrowcy - nomady, który przylgnął do Romów służył do ich dyskursywnego wykluczenia. Wciąż wiele osób zakłada, że Romowie pojawiają się w danym miejscu na chwilę. Dla wielu to wystarczający powód, aby nie wpisywać ich w lokalną historię. Podobny proces dotyczy np. Żydów w Polsce. Tymczasem czynniki dla których Romowie dziś emigrują niewiele się różnią od powodów wyjazdów za granicę Polaków. Zapominamy też, że wielu Romów identyfikuje się jako Polacy. Są też często przywiązani do ziemi, wracają do niej po latach emigracji - tłumaczyli dr Michał Garapich, Monika Szewczyk, dr Elżbieta Mirga-Wójtowicz oraz dr Ignacy Jóźwiak, którzy wspólnie badają transnarodowe życie polski Romów w Ośrodku Badań nad Migracjami UW. Podążając za Romami, odtwarzają ich historie. Czas na romską historię Polski - postuluje zespół. Badania zespołu powstają w ramach projektu  „Transnarodowe życie polskich Romów – migracje, rodzina i granice etniczne w zmieniającej się Unii Europejskiej” realizowanego w ramach grantu OPUS 16. Jest on finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, nr UMO-2018/31/B/HS6/03006

Co roku kilkakrotnie więcej osób jest wysiedlanych ze względu na zjawiska przyrodnicze niż na skutek konfliktów zbrojnych. W 2021 r. wysiedlono blisko 24 mln osób. Trzęsienia ziemi, powodzie, pożary powodują zniszczenia i zanieczyszczenia terenu, które uniemożliwiają jego mieszkańcom powrót do domu. Migracje środowiskowe są często wynikiem złożonych procesów. Obozy dla uchodźców w Kenii w 2011 r. powstały nie tylko na skutek działaności grup zbrojnych w Somalii ale także ze względu na przedłużająca się tam suszę. - Łatwo wpadamy w pułapkę kategoryzowania, mówimy migrant ekonomiczny albo przymusowy, a musimy pamietać, że migracje są bardzo złożone i rzadko bywają oparte na jednym powodzie - mówi Dominik Wach, politolog, współpracownik Ośrodka Badań nad Migracjami. - Kategoryzacja jest potrzebna politykom, aby móc decydować kogo wpuścić, a kogo nie, komu udzielić pomocy, a komu nie - tłumaczy dr Karolina Sobczak-Szelc, geografka z Ośrodka Badań nad Migracjam Ze względu na migracje środowiskowe nie otrzymuje się statusu uchodźcy i małe są szanse na zmianę tych przepisów, mówią goście szóstego odcinka podcastu Migrostacja, prowadzonego przez dr Ignacego Jóźwiaka z Ośrodka Badań nad Migracjami. Cała rozmowa jest już dostępna na Spotify, Apple Podcast a niedługo także na Youtube.

Integracja w teorii oznacza dwustronny proces, który angażuje cudzoziemców oraz społeczeństwo przyjmujące. W praktyce, odpowiedzialność za integrację często przesuwa się na osoby migrujące. Dobry migrant to taki, który załatwi sobie mieszkanie, pracę, podatki - mówi Kseniya Homel - wtedy jest dobrze zintegrowany. - Mieszkam tu już prawie 27 lat i wciąż zastanawiam się czy jestem zintegrowany. Jestem muzułmaninem, ale w Fundacji obchodzimy Wigilię. Chcę pokazać, że szanujemy tutejsze zwyczaje. Problem polega na tym, że imigranci do końca nie wiedzą czego oczekują od nich Polacy. Na spotkania, które organizujemy z myślą o Polakach przychodzi 80% migrantów. Brakuje między nami relacji. My jesteśmy normalnymi ludźmi, mamy inny kolor skóry i kulturę, ale to nie powód, aby nie mieć z nami do czynienia - dodaje Elmi Abdi. - Ja nie wiem czy jestem zintegrowany będąc warszawiakiem od urodzenia i nie pijąc kawy z moimi sąsiadami. Straż graniczna pewnie uznałaby, że nie jestem zintegrowany, ale ja czuję się w tym mieście dobrze - zastanawia się Dominik Wach. Przysłowie somalijskie mówi "poznaj mnie, zanim mnie odrzucisz”. Co robi Warszawa, aby lepiej poznać swoich mieszkańców? W piątym odcinku Migrostacji na pytanie to odpowiadają: Kseniya Homel - doktorantka w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego oraz współpracowniczka Ośrodka Badań nad Migracjami UW Elmi Abdi - prezes Fundacji dla Somalii oraz prezes Stowarzyszenia Somalijskiego w RP Dominik Wach - politolog, doktorant na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, asystent w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie Rozmowę prowadzi dr Marta Jadwiga Pietrusińska socjolożka, pedgagożka, trenerka równościowa specjalizująca się m.in. w problematyce migracji, Uniwersytet Warszawski. Odcinek został przygotowany we współpracy z Fundacją Konrada Adenauera. Zapraszamy