Beşincisi: Hadsen ve hissen ve istikrâen ve tecrübeten sâbit olmuştur ki, bir maddede tanzîm ve teşkîl olsa ve o maddeden başka masnûât yapılsa, elbette muhtelif tabaka ve şekillerde olur. Meselâ, elmas ma‘deninden teşkîlat başladığı vakit, o maddeden hem ramâd yani kül, hem kömür, hem elmas nevi‘leri tevellüd ediyor. Hem meselâ ateş teşekküle başladığı vakit; hem alev, hem duman, hem kor tabakalarına ayrılıyor. Hem meselâ müvellidü’l-mâ, müvellidü’l-humûza ile

SAYFA 69mezc edildiği vakit, o mezcden hem su, hem buz, hem buhar gibi tabakalar teşekkül ediyor. Demek anlaşılıyor ki, bir madde-i vâhidde teşkîlat yapılsa, tabakāta ayrılıyor. Öyle ise, madde-i esîriyede kudret-i Fâtıra teşkîlata başladığı için, elbette ayrı ayrı tabaka olarak فَسَوّٰيهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ sırrıyla, yedi nevi‘ semâvâtı ondan halketmiştir.Altıncısı: Şu mezkûremâreler, bizzarûre semâvâtın hem vücûduna, hem taaddüdüne delâlet ederler. Madem kat‘iyen semâvât müteaddiddir ve Muhbir-i Sâdık, Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın lisânıyla “Yedidir!” der; elbette yedidir.