Uemak, Euskal Udalen Mankomunidadeak Bertatik Bertara kanpainea jarri dau abian. Bertatik bertara, gure hizkuntza, gure arnasa da kanpainaren leloa. Euskal Herrira datozenek gure hizkuntza euskerea dala ikustaraztea da kanpaina honegaz lortu gura dana. Uemaren barruan 111 udalerri dagoz gaur egun. Honeetan, ostalarien artean banatu da materiala euskereak daukan garrantzia azpimarratuz. Musika zerrendea Esan behar, turismo bulegoetan be bisitariek hartzen dabezan ostatu, landetxe eta antzekoetan, diptikoak sortu dabezala. Turistek, QR kode baten bitartez, euskerearen barri jasoko dabe gazteleraz, katalanez, frantsesez eta galizieraz. Horrez gain. nobedadea da aurten Zure bidaiaren soinu banda be sortu dabela. Honakoa Spotifyko QR batean dago txertatuta. Hogei kantuz osotuta dago. Klasikoak eta gaur eguneko kantak tartean. Asmoa da, Euskal Herritik euskal musikagaz bidaiatzen jartzea gurera datozenak.

Euskaltzaindiak 21 ohorezko euskaltzain eta 9 euskaltzain urgazle izendatu ebazan maiatzean egindako osoko bilkuran. Tartean egon zan Juanito Gallastegi Durangoko abadea. Ohorezko euskaltzain izendatu dabe hain zuzen. Pozik azaldu da Gallastegi. Berarentzat ohore bat dala esan deusku. Itzultzailea Seminarioan egoala hasi zan Juanito itzulpen lanak egiten. Gogoratu dauanez, bertan egoan lagun batek eskatu eutson berak idatzitako ipuin bat euskaratzeko. Bilboko Elizbarrutiko itzultzailelez jardun dau hainbat urtez. Txomin Solabarrietaren lekua hartu eban. Bizkaiko eleizarako euskerazko bitartekoak prestatzeaz be arduratzen dan "Euskal Baliabideak" taldeko kidea be bada. Bizkaierara itzultzen dauz lanetariko batzuk. Bestalde, Luis Gonzalez-Carvajal Santabarba Madrileko injineru, abade eta teologoaren liburuak dagoz berak itzulitakoen artean. Gaur egun idazle kristaurik irakurrienetariko bat da Gonzalez-Carvajal. Liburuak Liburu bi be idatzi dauz Juanito Gallastegik. "Tontorretik Begira" da euretariko bat. Labayru Fundazinoak argitaratu eban honakoa. Bere bizitzan zehar ikusitakoak aipatzen dauz bertan. "Oiz eta Anbotoren kerizpean" da bigarren liburua. Honetan, hainbat aldizkaritan argitaratutako artikuluak batzen dira.

Garagarrilaren 1ean amaituko da CAF-Elhuyar sariketara aurkezteko epea. Konta(kta)tu hitz jokoa da aurtengo goiburua. Zientza eta teknologien arloko gaiak eta ikerketak euskeraz gizarteratzea da helburua. Elhuyarrek antolatzen dau CAF enpresarekin eta NEIKERen babesagaz. 13.000 euro banatuko dabez sarietan. Dibulgazino-artikulua, doktore-tesiaren artikulua, zientzia-kazetaritza eta sorkuntza-beka dira kategoria ezbardinak. NEIKERek be sari bat banatuko dau. Lehen sektorean oinarritutako lan bateri emongo deutso. Sariak urriaren 23.an banatuko dira eta lanak bialtzeko helbidea cafelhuyarsariak.elhuyar.eus da. Irizpideak Edozeinek parte hartu leike. Muga batzuk dauz dibulgazino-artikuluetan eta doktore-tesien kasuan: 10.000 karaktere artekoak izan behar dira, originalak eta inoiz argitaratu ez direnak. Aldiz, zientzia-kazetaritza lanetan argitaratutakoak izan daitekez. Irudiek egile eskubideak izan behar dabez. Garazi Andonegik dino, jatorrizko ikerketea ez dala euskeraz izan behar, artikulua izan behar da euskeraz eta gainera ez da izan behar ikerketea.

60 urte beteko dira Arratiako tranbia desagertu zanetik eta Bilboko Liburu Azokan aurkeztu zan aurreko astean "Arratiako tranbiaren historia grafikoa (1902-1964)" izeneko liburua. Jon Urutxurtuk egindako lana da eta bertan 200 argazki batu dauz. Juanjo Olaizolaren ikerketea abiapuntu hartuta, informazino barriakaz osatu dau liburua. Tranbiak be merkantziak eroaten ebeazan. Jon Urutxurtuk azpimarrazten dauanez, “sarritan pentsatzen dogu tranbia bakarrik pertsonak eroateko zala, baina Arratiko tranbiek merkantziak be eroaten ebazan". Ibilbidea Tranbiak egiten eben ibilbidea, Arriaga Plazatik Lemoarainokoa zan eta han bi zatitan banatzen zan. Alde batetik, Lemoatik Durangora eta bestetik, Lemoatik Zeanurira. Bonbardaketa gertatu zanean Durangon, Durangotik Amorebietarako tartea moztu egin zan. 1950an Zornotza eta Lemoako tartea be moztu egin eben eta bakarrik geratu zan Arratira joaten zana. Albisteak, iragarkiak edo testigantzak batu dauz Jon Urutxurtuk lan honetan.  

Bagila aurrera doa eta gero eta denbora gehiago egiten dogu eguzkitan. Honek eragin handia dauka geure azalean. Eguzkiak eragindako erredurak oso kaltegarriak izan daitekez epe laburrean eta epe ertain-luzean. Mikel Baza familia-medikuak esan deuskunez prebentzio neurriak, haurtzaroan eta nerabezaroan ezinbestekoak dira, "gaztaroko erredurek bikoiztu egiten dabelako helduaroan minbizia izateko arriskua". Kontuan hartu behar da azalek memoria daukala. Prebentzinoak Mikel Bazaren esanetan, krema botatzea ez da prebentzino neurri bakarra. Ilunagoak diran erropak eguzkitan jarri ezkero, horrek be babesten gaitu. Kremak aukeratzerakoak "uve uhinei" erreparatu behar deutsague. Gaur egun mugikorretan daukaguzan aplikazinoek lagundu egiten dabe honakoak momentuko "uve uhinen" indizea jakiteko.

35 urte bete dauz Bizkaiko Aspanovas alkarteak. Minbizia daben haur eta nerabeen familiei laguntzen deutsen alkartea da. Iaz, alkarteak 1600 onuradun izan ebazan . 102 familia artatu ebezan eta 67 familik dirulaguntzak jaso ebezan. Gurutzetako ospitalean izaten diran egonaldietarako, bazkari edo afari txarteletarako, parkinerako txartelak ordaintzeko...etabar. Bestalde, 2023. urtean 48 haur-minbizi kasu barri zenbatu ziren Bizkaian. Aspanovas alkarteak lehen momentutik eskaintzen dau laguntzea. Psikologoa eta gizarte langilea dagoz familiei laguntzeko prest. Ausarta Eguna 35. urteurrena ospatzeko Ausarta Eguna izango da Bilbon bagilaren 8an. Areatzako kaian, goizeko hamaiketan jarri dabe hitzordua. Arratsaldeko hiruretara bitartean hainbat ekitaldi izango dira; puzgarriak, rokodromoa, "game truck", Porrotx, Txintxeta eta Torroskillo pailazoen ikuskizuna eta babarrun-jana atolatu dabez. Egun hau "Ausartak" kanpainaren barruan sartzen da. Kanpaina honen bitartez gizarteari dei egiten deutse ausardiaren pertzepzinoa aztertzera, baez be gaixotasunak jotako pertsonena eta euren senideena. Oscar de Marcos eta Yeray Alvarez Athleticeko jokalariak, Itziar Ituño eta Aitziber Garmendia aktoreek edo Eneko Atxa sukaldariak, bat egin dabe kanpaina honegaz, Bestalde, Aiora Renteriak eta Izaro Andres abeslariek ahotsa jarri deutse Jon Maiak idatzitako "Ausartak" abestiari . Bideoklipa be kaleratu dabe.

Gero eta kotxe elektriko gehiago ikusten doguz gure errepideetan. Pertsona batzuentzako kotxe arrunt bat da, euren ibilgailu normala. Baina askorentzako hondino oso ezezagunak dira auto elektrikoak. Gasoil edo gasolinagaz bultzatutako auto bategaz alderatuz, ezaugarri oso desbardinak daukiezala esaten dabe adituek. Espainiar estaduan kotxe elektrikoen salmentea %70 inguru hazi zan pasa dan urtean. Hazkundea handia izan zan arren, hondino salmenta guztien %5 inguru suposatzen dau. Europako estaduekaz konparatuz, oso atzean geratzen da. Abantailen artean, bidaia laburren kontsumoa oso bajua dala, ingurumen etiketari esker urietako edozein lekutara sartzeko aukerea daukiela, udaletxe askotako aparkalekuetan ordaindu barik aparkau ahal dirala eta mantenimendua oso erreza eta merkea dala azpimarratzen dabe. Desabantailen artean nabarmenduenak, prezioa, auto normalak baino garestiagoak dirala, autonomia gitxi daukiela momentuz eta kargetako denbora asko behar dabela, kasu batzuetan 6 orduko karga. Kotxe elektrikoen ezaugarriak ezagutzeko, batez be erabiltzaileen ikuspegitik, Joseba Berriotxoa, Ibilgailu Elektrikoen Alkarteko kideagaz berba egin dogu. Hondino gauzak hobetzeko dagozala esan deusku, baina zortzi urte daroazala kotxe elektrikoagaz eta oso pozik dagoala be kontau deusku. "Auto arruntetan baino askoz lasaiago gidatzen dot", adierazo dau Josebak. Beragaz auto elektriko bat erabiltzaileentzako zer suposatzen dauan ulertzeko aukerea euki dogu. Gainera auto adimenduen abantailen eta arriskuen inguruan be galdetu deutsagu.

EBI sareko (Eleizbarrutiko ikastetxeak) Somorrostro ikastegiko ikasleek eguzkia eta haizea buztartzen dituan prototipoa egin dabe urari gatza kentzeko. Oinarrizko osagaiak eta energia barriztagarriak erabili dabez, eta lan honegaz 30.000 biztanle baino gehiago batzen dauan Senegaleko Gandiol landa-eremuko komunidadeari lagunduko deutse. Hamabost mutil eta neska batek hartu dabe proiektuan. Energia Barriztagarrien goi mailako graduko bigarren mailakoak dira, eta ikasturteko proiektu amaierako lana da. Hahatay alkartearen bidez jakin eben egoan beharrizana, eta proiektua aurrera atara dabe. Maialen Artetxe proiektuko zuzendaria izan dogu Lau Haizetara saioan.    

Bagilaren 3an zabaldu ebazan ateak Makina-Erramintaren Biurteko (BIEMH) azokak Barakaldoko Bilbao Exhibition Center-ean. Industriaren etorkizuna izango dira ezagutza, teknologia eta aukera barriak hurreratzeko asmoz, asteon, barikura bitartean, 29 herrialdetatik etorritako 1.600 enpresak euren nobedadeak, produktuak eta zerbitzuak erakusten dabilz BECen egiten dan azokarik handienean. 2022. urteko edizinoak 35.000 bisitari izan ebazan. Xabier Basañez BECeko zuzendari nagusiak esan deuskunez, aurtengo edizinoko lehenengo hiru egunetan batutako datuak kontuan izanda, 35.000 bisitari baino gehiago izango dauz aurten Biurtekoak. Espainiar estaduan industria mailan egiten diran azoken artean, BIEMH lehenengo azokea dala esan deusku Basañezek, eta hirugarrena Europan. Lehen mailako industriaren erakusleiho da egunotan BIEMH, datuek adierazten daben lez.

Arriaga Antzokian ospatzen dan Klasikoen Irakurketa jarraituaren 17.garren edizinoa izan da aurtengoa. Berrehun lagun baino gehiagok irakurri dabe eguen honetan Kirmen Uribe idazlearen Bilbo-New York-Bilbao eleberria. Bilbo Zaharra euskaltegiak antolatutako ekimena da. Kirmen Uribe izan da lehenengoa irakurtzen goizeko zortziretan. Eta azkena be bera izan da arratsaldeko ordubietan. Goizean zehar, idazleak, musikariak, kazetariak, politikariak eta agintariak igaroko dira besteak beste, Arriaga antzokitik, minutu bateko pasarteak irakurtzera. Euskaltegiko ikasleek be irakurri dabe eta diasporatik, Euskal Etxeetan euskerea ikasten ari diranak be izan dira gaur irakurle. Irene Larraza, Etxepare Euska Institutuko zuzendaria Bizkaia Irratiko mikrofonoetara hurreratu da eta Euskal Etxeetako partaidetzari buruz berba egin deusku. Urtero lez, ilusino handiz hartu dabe ikasleek gaurko eguna, eta modu batera edo bestera parte hartzeko ahalegina egin dabela azaldu deusku. Julen Pagazaurtundua Bilbo Zaharra Euskaltegikoak bestalde, egun honen atzean dagoan lana azpimarratu dau, zelan urtebeteko antolakuntza eta prestakuntza behar dan, eta oso gustura egiten dabela. "Poztasun handiz jaso neban albistea" Kirmen Uribe idazlea eta gaurko protagonistea New Yorken bizi da, baina egun berezi honetarako Bilbora osterea egin dau. Hainbat eleberri eta liburu argitaratu dauz, aitatzekoak esaterako ‘Mussche’, ‘Elkarrekin esnatzeko ordua’ eta ‘Izurdeen aurreko bizitza’ eleberriak eta 'Bitartean heldu eskutik' eta '17 segundo' poesiak-lanak. Gaur egun New Yorken bizi da baina, itzulpenen bidez, mundu osoan ditu irakurleak. Aukeraketaren ganean itaunduz, ondarrutarrak azaldu dau "poztasun handiz" jaso ebala albistea eta oso gustura dagoala bere eleberria beste ahotsetan entzuten.