De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) is in haar laatste rapport bijzonder positief over de Nederlandse arbeidsmarkt. ‘Er is nog van alles te doen, een arbeidsmarkt is nooit af’, zegt econoom Arnoud Boot. ‘Maar er zijn geweldige positieve aspecten aan hoe de Nederlandse arbeidsmarkt zich heeft ontwikkeld.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is nog hoogst onzeker wat de gevolgen voor de economie zullen zijn nu de Amerikaanse president Donald Trump heeft verklaard dat het akkoord om de oorlog in Iran te beëindigen niet meer geldt. ‘Je zag dat de olieprijs in eerste instantie steeg nadat er over en weer werd onderhandeld met raketten’, zegt Menno Middeldorp van RaboResearch. ‘Dat heeft vandaag dan weer tot een soort ommekeer in de olieprijs geleid, ondanks alle uitspraken van Trump.’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onderzoekers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben onderzocht wat de economische effecten zijn geweest van de investeringen die met het coronaherstelfonds zijn gedaan. Volgens macro-econoom Edin Mujagić is veel van dat geld niet besteed waarvoor het bedoeld was. ‘Daarom moeten we zoiets nooit, maar dan ook nooit meer doen.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Centraal Planbureau (CPB) heeft een enquête gepubliceerd waaruit blijkt dat het merendeel van de Nederlanders vindt dat de erfbelasting hoger zou mogen liggen. ‘De nuance van de Nederlandse bevolking die dit rapport laat zien, stemt mij erg gelukkig als econoom.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Japanse yen is naar het laagste niveau in veertig jaar tijd gezakt. De zwakke valutakoers zorgt niet alleen voor hoge inflatiedruk, maar kan over de hele wereld gevolgen gaan hebben voor de financiële markten, vertelt macro-econoom Edin Mujagic.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Centrale bankiers trokken zich deze week terug op een resort in Portugal voor het jaarlijkse Sintra-forum van de Europese Centrale Bank. Volgens macro-econoom Arnoud Boot ‘een mooi podium’ om van gedachten te wisselen, met een opvallende toespraak van ECB-baas Christine Lagarde die daar pleitte voor ‘back to basics'.   Hoe belangrijk is dat forum, Arnoud?  Het is een jaarlijkse bijeenkomst met centrale bankiers, beleidsmakers – ook van buiten Europa – en academici. Een soort retraite om na te denken over het beleid van de ECB, op een heel ontspannen locatie: een landgoed in Sintra. Omdat er tientallen journalisten rondlopen, wordt ieder woord gewogen. Toch was er dit keer niet zo heel veel nieuws. Wat maakte die toespraak van Lagarde dan bijzonder?  Die was getiteld ‘Back to Basics’. Dat triggerde mij. Want centrale bankiers worden nu gedwongen zich terug te trekken op hun enige mandaat: inflatie bestrijden en de inflatie onder controle houden. Ze moeten zich eigenlijk weghouden van politiek gevoelige kwesties. Denk bijvoorbeeld aan de hele discussie over klimaat en verduurzaming, waar centrale bankiers zich de afgelopen jaren nadrukkelijk over hebben uitgelaten. Maar de Nederlandse ECB-directeur Frank Elderson pleit wel voor aandacht voor verduurzaming. Hij heeft een paar maanden geleden in NRC nog gezegd: ‘Wij moeten ons als ECB wel bezighouden met het klimaat. Anders nemen wij ons werk niet serieus. Wij gaan over prijsstabiliteit, financiële stabiliteit en gezonde, weerbare banken. Die doelstellingen kunnen we alleen behalen als we rekening houden met de klimaat- en natuurcrisis.’ Elderson is iemand die ook eerder in zijn carrière bij De Nederlandsche Bank klimaatverandering nadrukkelijk centraal heeft gesteld. Klimaat is juist cruciaal voor prijsstabiliteit. Als klimaatverandering leidt tot grote verstoringen van de wereldeconomie, waardoor het aanbod onder druk komt te staan, heeft dat directe gevolgen voor de inflatie. Daarom moet je het klimaat serieus nemen. Daar heeft hij ook gelijk in, laat daar geen misverstand over bestaan. Maar daar gaat de discussie niet over. Waar gaat de discussie dan wél over? Over de vraag of een president van een centrale bank, zoals Lagarde, zich kan uitspreken over klimaat, omdat dit problematiek is die over enkele jaren haar weerslag zal hebben op het kernmandaat van de ECB. De kern van haar back-to-basics-boodschap was dat centrale bankiers het in deze onvoorspelbare tijd weliswaar moeilijk hebben, maar dat de rente inmiddels weer positief is. Daardoor beschikken zij over een normaal monetair instrumentarium. Als we de economie willen aanjagen, kunnen we de rente verlagen. En als we de economie willen afremmen, kunnen we de rente verhogen. We bevinden ons dus weer in een normale monetaire omgeving. Dat was haar interpretatie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na een stijging van de arbeidsproductiviteit met 2,4 procent in 2025 lijkt Nederland voorzichtig de weg omhoog te hebben gevonden. Toch is het volgens macro-econoom Edin Mujagić nog te vroeg om te spreken van een structurele verbetering. In de Verenigde Staten lijkt die ontwikkeling zich mogelijk wél af te tekenen. ‘Dat zou betekenen dat de Fed de komende jaren de luxe heeft om de rente minder hard te verhogen zonder daarmee de inflatie aan te jagen. Die luxe heeft de ECB alleen niet.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De discussie over box 3 blijft de gemoederen bezighouden. Dinsdag werd het wetsvoorstel uitvoerig besproken in de Eerste Kamer, maar een stemming bleef uit omdat de Tweede Kamer nog met aanpassingen bezig is. Volgens macro-econoom Edin Mujagić ontbreekt in het debat één fundamentele vraag: waarom wordt er niet ook kritisch gekeken naar de overheidsuitgaven?  See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Box 3 is een never ending story, maar het is wel een heel cruciaal onderwerp’, zegt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Juist daarom erger ik me zo aan de gelegenheidsargumenten die steeds worden gebruikt. We moeten de middellange termijn in de gaten houden en niet steeds met antwoorden komen waar we dertig seconden mee wegkomen.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eric van der Burg, staatssecretaris van Slagvaardige Overheid kondigt aan de bezem door het ambtenarenapparaat te halen. Het kabinet heeft de bezuiniging van 1 miljard euro alvast ingeboekt. Macro-econoom Edin Mujagić is het helemaal eens met die ambitie, maar voor hem geldt wel: eerst zien, dan geloven.  Ik begrijp dat je voorzichtig bent? Ik denk dat niemand het me kwalijk neemt dat ik hier een beetje sceptisch over ben, want het is niet voor het eerst dat we horen dat er gesnoeid gaat worden in de regels en het aantal ambtenaren.  Maar het idee spreekt je wel aan toch? ...See omnystudio.com/listener for privacy information.