In deze aflevering geeft filosoof Thijs Lijster een heldere inleiding op de kritische theorie, ontwikkeld door de denkers van de Frankfurter Schule. In reactie op de opkomst van het fascisme en in tegenstelling tot het toendertijd dominante positivisme betoogden Max Horkheimer, Theodor Adorno en andere denkers van de Frankfurter Schule dat filosofie niet alleen de samenleving moet beschrijven, maar haar ook kritisch moet beoordelen. Filosofie heeft volgens hen de taak om onderdrukking zichtbaar te maken en bij te dragen aan maatschappelijke emancipatie. Lijster schreef de inleiding bij Eva von Redeckers boek 'Revolutie voor het leven' en laat zien hoe de ideeën van de Frankfurter Schule doorwerken in haar denken. Aan bod komen onder meer haar kritiek op het kapitalisme, haar opvattingen over eigendom en haar begrip van 'fantoombezit'. Deze podcast werd opgenomen in 2025, in aanloop naar de Van Eedenlezing die Eva von Redecker dat jaar verzorgde. Thijs Lijster is gastspreker in de Summerschool Ik heb dus ik ben. De filosofie van bezit (20 t/m25 augustus) door Valerie Granberg en gastsprekers onder wie Eva von Redecker (online). Ook zal hij te gast zijn bij de Summerschool over Walter Benjamin (17 t/m 21 augustus) door Peter Huijzer en gastsprekers.

Tivadar Vervoort stelde een Summerschool samen over Judith Butler. Een gesprek over de radicale vorm van feminisme die Butler beschreef in diens boek 'Wie is er bang voor gender?'. Een feminisme dat verder gaat dan waar Simone de Beauvoir over schreef. Butler put inspiratie uit denkers als Friedrich Nietzsche en Michel Foucault. Waar Nietzsche in zijn Genealogie van de moraal de willekeur van morele grondslagen blootlegde, beschrijft Butler een 'genealogie van gender'. Volgens Butler is niet alleen gender, maar ook sekse een sociaal construct. Een gesprek met Bart Geeraedts over de sociale krachten die vrijkomen wanneer iemand de genderrol ter discussie stelt die hen bij de geboorte wordt toegekend.

In deze podcast vertelt schrijver, Houellebecq-vertaler en kunstfotograaf Martin de Haan over het werk van de Franse auteur Michel Houellebecq. Houellebecq portretteert de moderne mens als een eenzaam individu in een door marktdenken gedomineerde wereld. In zijn werk onderzoekt hij thema's als verlangen, lijden, vrijheid, moraal, religie en wetenschap, en legt hij de fundamentele tegenstrijdigheden van het menselijk bestaan bloot. Van 22 t/m 26 juli verzorgt Martin de Haan de summerschool Denkers van nu: Michel Houellebecq.

Een gesprek met Laurens ten Kate over Hannah Arendt en Emmanuel Levinas. Ten Kate is filosoof, religiewetenschapper en theoloog. En is emeritus-hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en humanisme aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Bij de ISVW geeft hij de summerschool 'Tussen Arendt en Levinas'. En bij ISVW-uitgevers verscheen zijn boek: 'Tussen markt en volk, Vrijzinnig-religieuze vragen aan een neoliberale wereld'. Met Bart Geeraedts spreekt hij over hoe 'de Ander' je leven bepaalt en verandert. Hoe deze ontmoeting altijd óók een ontmoeting met jezelf is. Een ontmoeting in een ruimte die door niemand geclaimd mag worden. Van daaruit wordt je handelen politiek. En dat blijkt een zeer actueel thema te zijn.

Filosoof Lianne Tijhaar en psychiater Bram de Ridder leggen aan Bart Geeaedts en Valerie Granberg uit hoe psychiaters gebaat kunnen zijn bij filosofie op de werkvloer. Er is volgens Tijhaar een brede beweging binnen de psychiatrie die steeds kritischer staat tegenover een reductionistische kijk op psychiatrisch lijden, waarbij na een diagnostisering vaak medicijnen worden voorgeschreven. Want volstaat dit denken in mentale stoornissen nog wel? Bram de Ridder legt uit hoe de filosofie kan helpen om het perspectief van de psychiater te verruimen, zodat de ervaring van de patient niet enkel als afwijkend maar ook als betekenisvol kan worden gezien. Lianne Tijhaar ontwikkelde voor de ISVW de leergang Filosofie voor psychiaters. Bram de Ridder is docent van de leergang, naast Linde van Schuppen, Sanneke de Haan en Floortje Scheepers. De leergang Filosofie voor psychiaters start op 9 november. #filosofievoorpsychiaters #psychiatrie #filosofie #psychiatrie #leergang #wijsheidaanhetwerk

Bart Geeraedts gaat in gesprek Hans Achterhuis over zijn boek Democraticide. Achterhuis is dankbaar voor de democratie waarin hij leeft. Maar die democratische rechtstaat, waar mensenrechten gewaarborgd zijn, ligt steeds meer onder vuur. Overal ter wereld worden democratische instituties in hoog tempo afgebroken, nota bene door politici die zich beroepen op de wil van het volk. Denkers als Jean-Jacques Rousseau, Alexis de Tocqueville, Hannah Arendt, Ingrid Robeyns en David Van Reybrouck passeren de revue in een zoektocht naar antwoorden op vragen als: Waarom moeten we de democratie verdedigen? En hoe zouden we dat moeten doen? Democraticide is verschenen bij ISVW Uitgevers.

Bart Geeraedts sprak met Hanno Sauer over zijn boek Klasse. Voortbouwend op de ideeën van Thorstein Veblen betoogt Sauer dat sociale klassen meer zijn dan economische categorieën. Sociale hiërarchieën reproduceren zich via statussignalen, zoals smaak en gedrag. Daardoor blijven klassenverschillen een fundamenteel kenmerk van de moderne samenleving.

Bart Geeaedts praat in deze podcast met Lex van der Steen over de summerschool Taal en betekenis zijn overal. Een gesprek over hoe we ons altijd via taal tot de wereld verhouden. Aan de hand van de Italiaanse filosoof Giorgio Agamben laat Van der Steen zien hoe zelfs een niet-talige wereld alleen in taal tot stand kan komen. Verder gaat het over de ervaring van taal als ding: de zuivere taal, die zichzelf telkens weer verliest omdat taal altijd ergens naar verwijst. Ook spreekt Van der Steen, aan de hand van Jacques Derrida, over de liefde als iets wat aan iedere definitieve betekenisgeving ontsnapt en daarom wezenlijk mysterieus blijft. De summerschool Taal en betekenis zijn overal is van 3 t/m 7 augustus.

Bart Geeraedts sprak op de Nacht van de Filosofie met Lotte Spreeuwenberg over de liefde, aan de hand van de Britse filosoof Iris Murdoch (1919-1999). Voor Murdoch is liefde een activiteit: het geven van onbaatzuchtige, liefdevolle aandacht aan de wereld buiten ons. Alleen door ons ego los te laten en met open vizier te kijken, kunnen we ons openen voor nieuwe perspectieven en betere mensen worden.

Bart Geeraedts gaat in gesprek met Marlous Nooi en Sandra Meeuwsen over de summerschool De filosofie van voetbal. Ze bespreken wat voetbal nu zo aantrekkelijk maakt, waarom mensen (inclusief zijzelf) urenlang over voetbal kunnen praten, en wat het betekent om supporter te zijn. Marlous organiseert de summerschool, en Sandra is een van de gastsprekers, naast Martine Prange, Jan de Leeuw, Niels Witjes en Rens van der Vorst. De filosofie van voetbal vindt plaats van 13 t/m 17 juli 2026.