Het Vrijheidskwartiertje
Het Vrijheidskwartiertje
Vincent Bijlo en Hein van Beek
Elke week een podcast van een kwartier over vrijheid, vanuit Slot Loevestein, het Airborne Museum of Hotel De Wereld.Praten over vrijheid is in een tijd waarin die vrijheid van veel kanten onder druk staat zeer belangrijk. Daarmee plegen we het dagelijkse onderhoud aan onze democratie en onze rechtsstaat. De naam Het Vrijheidskwartiertje refereert aan de uitzendingen van Radio Oranje tijdens de Tweede Wereldoorlog. Elke dag werd het bezette Nederland vanuit het vrije Engeland via de radiozenders van de BBC voorzien van nieuws, speeches en amusement in Het Nederlands Kwartiertje.Vincent Bijlo en Hein van Beek praten gedurende een ruim kwartier per podcast met hen die zich inzetten of hebben ingezet voor vrijheid. Denk daarbij aan veteranen, vluchtelingen, politici, kunstenaars en wetenschappers. En uiteraard laten we ook scholieren die zich met dit thema bezighouden aan het woord. Zij zijn het immers die de verhalen over oorlog en vrede en vrijheid binnenkort moeten doorgeven.We hebben het uiteraard niet alleen over de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in Zuidoost-Azië, de ontwrichting van samenlevingen, de oorlog in Oekraïne en het vormen van nieuwe scheidslijnen in Europa komen ook aan bod.Het Vrijheidskwartiertje komt mede tot stand dankzij de gulle giften van: • vfonds (Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg) • Provincie Gelderland • Stichting Vrienden van Boei • Stichting Nationaal Erfgoed Hotel De Wereld • Hotel De Wereld BV Met dank aan De Bruijn in Wijnen / Pol RogerJe kunt contact met de makers opnemen via [email protected] 
Slot Loevestein, met Dieuwertje Blok
Dieuwertje geeft sinds 2019 kidscolleges over vrijheid aan basisschoolleerlingen. Wat betekent vrijheid voor de kids? Hoe brengt ze het begrip vrijheid ter sprake? We hebben het over keuzes. De keuze die je kunt maken om in verzet te komen tegen onvrijheid of om je schouders op te halen en weg te kijken. Je moet altijd, zegt ze tegen de kinderen, proberen je eigen pad te volgen, je eigen keuzes te maken. Ze doet een dilemmaspel met ze, waarbij je moet kiezen tussen twee kwaden. Het gaat dan niet om een goed of een fout antwoord, maar om het nadenken. “Je redt één mensenleven en je wordt rijk en beroemd, of je redt tien mensenlevens maar iedereen vindt je een verschrikkelijk figuur. Kies maar.” Ze maakt het begrip vrijheid persoonlijk, door het te hebben over haar eigen Joodse familie en over alle identiteiten die je zelf hebt. Je bent niet één ding, niet alleen Groninger, jongen, meisje, iemand met groene ogen, al die dingen maken jou tot jou.
Dec 3, 2023
23 min
Slot Loevestein, Lars van Troost deel 2, over mensenrechten onder druk.
Lars is adviseur op het gebied van strategie en beleid bij Amnesty International. Wat doet hij nou zoal de hele dag in die functie? Hoe is Amnesty eigenlijk ontstaan? Kreeg de organisaties snel voet aan de grond? Daarna hebben we het over de ontwikkeling van de Mensenrechten vanaf 1948, het jaar waarin de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens door de Verenigde Naties werd aangenomen. Het wereldwijde beeld van die ontwikkeling is zeker niet alleen positief. Er zijn vorderingen gemaakt, maar er is veel verbetering nodig. De Mensenrechten staan, ook in Nederland, onder druk. En als je, zoals Nederland doet, andere landen de maat neemt op het gebeid van mensenrechten, moet je ze wel zelf op orde hebben. Amnesty spreekt in dat verband bewindslieden aan. Mensenrechten, concluderen, liggen nooit helemaal vast en zijn niet vanzelfsprekend, daarom moeten ze elke dag weer worden getoetst. Alles over Amnesty International vind je op www.amnesty.nl Contact met Vincent en Hein: [email protected]
Nov 26, 2023
24 min
Over slavernijgeschiedenis en rechtsbescherming, met minister Franc Weerwind
Het motto van Franc Weerwind is: “Iedereen moet toegang hebben tot het recht, ongeacht je situatie, waar je vandaan komt of wat je in je portemonnee hebt. Ik wil alle mensen in Nederland het vertrouwen geven dat ze altijd kunnen rekenen op een democratische rechtstaat.” We spreken eerst over zijn portefeuille. Kan hij dat motto in praktijk brengen? Daarna hebben we het over de slavernijgeschiedenis. Weerwind is één van de oprichters van de Stichting Vriendschapsbanden Nederland-Suriname. Hij was in Suriname toen Rutte vorig jaar excuses aanbood voor het handelen van de Nederlandse staat tijdens de slavernij. Dat doet Weerwind veel. Hij is van Creoolse afkomst. “Je hoeft maar drie, vier generaties terug te gaan in mijn familie of je komt bij familieleden van mij die tot slaaf gemaakten zijn. Dat stuk geschiedenis is iets dat niet op de middelbare school in het pakket zat.” Er zijn recentelijk grote stappen gemaakt, vindt Weerwind, maar we staan pas aan het begin van de bewustwording van die periode. De excuses waren, zoals Rutte al zei, geen punt, maar een komma.
Nov 19, 2023
18 min
Slot Loevestein, met Lars van Troost, over de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
We spreken over de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die op 10 december 1948 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd aangenomen. Dat ging niet zonder slag of stoot. Er was nogal wat onenigheid tussen staten met verschillende ideologieën over weke rechten tot Mensenrechten gerekend konden worden. De Verklaring die uiteindelijk werd opgesteld, werd toentertijd niet met gejuich ontvangen, terwijl we haar nu beschouwen als de basis voor een groot aantal internationale verdragen, bijna 300, over burgerrechten, politieke rechten en sociale rechten. In die verdragen zitten mechanismen die controleren of de aangesloten landen zich aan al die verdragen houden. Amnesty International op haar beurt controleert die mechanismen weer. Spreken de landen de waarheid over de mensenrechtensituatie? In de aflevering die hierna volgt diepen we met Lars dit thema verder uit.
Nov 19, 2023
20 min
Theater over slavernijgeschiedenis, met Izaline Calister
We praten met zangeres, componist, tekstschrijver en theatermaker Izaline Calister. Ze heeft in de afgelopen 25 jaar een indrukwekkend oeuvre opgebouwd. Ze zingt met evenveel gemak Nederlandse evergreens, traditionele Curaçaose Tumba, kinderliedjes en zelfgeschreven nummers. In het theaterseizoen 2023-2024 speelt ze met drie muzikanten het theaterconcert Tula & Juliet, over de grote slaafgemaaktenopstand op Curaçao van 1795 die geleid werd door de lang daarna doodgezwegen Tula. Hoe heeft de erfenis van Tula en de opstand het leven van Izaline’s betovergrootmoeder Juliet, geboren in slavernij in 1836, beïnvloed? En hoe kwam Izaline op Juliet’s spoor? Voor informatie en speeldata kijk je op www.izalinecalister.com voor contact met Vincent en Hein: [email protected]
Nov 15, 2023
22 min
De Loevesteinse Factie, met Maaike Snoek
we gaan het toch nog heel even over Hugo de Groot hebben en de echtheid van de boekenkist, die op slot Loevestein staat. Dan komt Jacob de Witt even ter sprake, de vader van de gebroeders De Witt. Jacob zat in 1650 ook even vast in dit kasteel.Dan hebben we het over de zogenaamde Staatsgezinden, die in de Zeventiende Eeuw voorstander waren van een zuivere republiek. Zij stonden lijnrecht tegenover de Orangisten, de aanhangers van het Huis van Oranje. De Staatsgezinden werden wel de Loevesteinse Factie genoemd, omdat een aantal van hen gevangen waren gezet op Slot Loevestein.We praten over de rol van die factie in de geschiedenis, die veel groter is dan wij vaak denken. Tot diep in de Negentiende Eeuw werden er polemieken gevoerd tussen Orangisten en Loevesteiners.Alles over Slot Loevestein vind je op www.slotloevestein.nlContact met Vincent en Hein kun je opnemen via [email protected]
Nov 12, 2023
19 min
Slot Loevestein en de vrijheid, met directeur Ed Dumrese
Ed Dumrese is sinds 2019 directeur van Slot Loevestein en voorzitter van de Stichting Nederlandse Vrienden van Neve Shalom/Wahat al Salam (WaSNS). Ook was hij 13 jaar directeur van het Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945.We hebben het eerst over de verschrikkelijke gebeurtenissen in Israel en Gaza. Ed was er nog, twee weken voor de opname van de podcast.Dan gaat het over de ontmanteling van de rechtstaat, iets dat we op een aantal plaatsen in de wereld zien gebeuren.Hugo de Groot komt uiteraard even ter sprake, hij was grondlegger van het internationale recht. Hij zat hier in het Slot opgesloten."Ken je geschiedenis" dat straalt Slot Loevestein uit. Want als je weet waar je vandaan komt, kun je makkelijker deze tijd begrijpen.Alles over Slot Loevestein vind je op www.slotloevestein.nlContact met Vincent en Hein: [email protected]
Nov 5, 2023
21 min
Slot Loevestein, rondleiding en de expo Monddood
De Tower in Londen, de Loebjanka in Moskou en Robbeneiland bij Kaapstad zijn wereldberoemde plaatsen waar politiek gevangenen werden vastgehouden. Ook Nederland had zo’n gevangenis, namelijk Slot Loevestein. In de zeventiende eeuw werden hier personen die veroordeeld waren wegens vermeende politieke misdrijven gevangengezet. Het was dé staatsgevangenis van Nederland. rondleider Erik Geursen gidst ons door het slot Loevestein en licht de tentoonstelling Monddood toe, waarin mensen uit verleden en heden centraal staan die van hun vrijheid beroofd werden omdat ze een andere mening waren toegedaan dan de machthebbers. We beginnen uiteraard bij Hugo de Groot en we eindigen in het Saoedi-Arabië en China van nu.alle info over Monddood vind je op www.slotloevestein.nl/monddoodContact met Hein van Beek en Vincent Bijlo: [email protected]
Oct 29, 2023
27 min
Hotel De Wereld en Het Anjermonument, met Robbert Kamphuis
Robbert is kunstenaar, ontwerper, friskijker en dwarsdenker. Hij ontwierp het Anjermonument, dat aan de voorgevel van Hotel De Wereld is bevestigd. Het monument is een reactie op alles wat in en rondom Hotel de Wereld gebeurt waarbij de vrijheid en de vrede bezongen wordt. Dat is vaak behoorlijk militair en oorlogsgericht. Vrijheid en vrede zijn zoveel complexer. Daarom koos hij voor een anjer, een heel klein kwetsbaar dingetje, symbool van de broze vrede en vrijheid. Hij kan kapot, hij kan vernield worden, en ook worden vernieuwd. Dat gebeurt dan ook regelmatig, dat vernieuwen. Vrijheid is een rode draad in het werk van Robbert Kamphuis. In zijn Ministerie van in Onbruik geraakte Zaken onderzoekt hij de balans tussen vrijheid en dwang van de vooruitgang. In Hotel de Wereld hangen een aantal schilderijen van Kamphuis, oa één van de pen waarmee generaal Foulkes de documenten in de capitulatiezaal heeft getekend. Maar is het wel de pen? Misschien niet, er schijnen meer pennen te bestaan waarmee hij heeft getekend. Dat maakt dit schilderij, net als het Anjermonument, een verdichting van de waarheid. Aan het eind van de podcast plaatst Vincent Bijlo een anjer in het monument.
Oct 22, 2023
19 min
Hotel De Wereld, waar Vrijheid te gast is, met Jelle de Gruyter
We praten vanuit Hotel De Wereld Met Jelle de Gruyter. Hij is voorzitter van het bestuur van de stichting Hotel De Wereld, die ervoor waakt dat het hotel het verhaal van de herwonnen vrijheid en het strijden voor vrijheid blijft vertellen.Op 4 mei 1945 was de onvoorwaardelijke capitulatie van alle Duitse troepen in Nood-West-Europa een feit. Een dag later werd die capitulatie hier verder uitgewerkt. De zogenaamde capitulatiezaal, op de begane grond, geeft een beeld van hoe dat in zijn werk gegaan is. OP de eerste verdieping kun je als hotelgast de vrijheid beleven. Alle hotelkamers hebben één vrijheidsstrijder tot onderwerp. Dat gaat van Gandhi tot Martin Luther King en van Mandela tot Malala.alle info over Hotel De Werled vind je op www.hoteldewereld.nlContact met Vincent en Hein: [email protected]
Oct 15, 2023
18 min
Load more