Kees Verhoeven was Tweede Kamerlid voor D66 en ondervond aan den lijve hoe in Den Haag het spel wordt gespeeld, hoe je tot resultaten komt, hoe je in de media komt, en hoe dingen niet altijd met elkaar overeen komen. Als Kamerlid, als campagneleider, als vice-fractievoorzitter, als IT politicus van het jaar. Zijn analyse: onze democratie is aan het crashen. Daarom schreef hij het boek "De Democratie crasht" waarin hij beschrijft hoe onze democratie moeite heeft zich aan te passen aan alle digitale innovaties die de afgelopen decennia erbij zijn gekomen. Ik ga met hem in gesprek daarover, over komende digitale revoluties en over werken als kamerlid.

We leven in een tijd waarin radicale flanken en splinterpartijen steeds vaker politieke successen behalen en een belangrijke plek innemen in het publieke debat. Gevestigde middenpartijen verlieven langzaam terrein. Matthijs Rooduijn - politicoloog aan de UvA - schreef een opiniestuk waarin hij betoogt dat middenpartijen zichzelf heel snel opnieuw moeten uitvinden als zij nog relevant willen bellen. Wij gingen met hem in gesprek. Waar zit de aantrekkingskracht van radicalere flankpartijen? Is het erg dat kiezers gevoelig zijn voor deze partijen? Als middenpartijen nog een toekomst willen hebben in een snel polariserende samenvatting, hoe moeten zij zichzelf dan opnieuw uitvinden? Deze en andere vragen bespreken Erik Verweij en Matthijs Rooduijn in een nieuwe aflevering van Nieuwe Vrije Praat. Link naar opiniestuk: https://www.nrc.nl/nieuws/2023/05/12/de-middenpartij-is-uitgespeeld-a4164532

Sinds het einde van de coronapandemie zitten de stadions weer vol. En er lijkt een verbazingwekkende opleving van het hooliganisme gaande, zoals we die de afgelopen decennia niet gezien hebben. Zelfs in de stadions is geweld terug. En ook geweldsloze incidenten zien we wekelijks terug: spreekkoren, bier op het veld. De KNVB besloot dat het tijd was voor drastische maatregelen: wanneer er iets op het veld terecht komt, dan wordt de wedstrijd gestaakt. Met als gevolg: wekelijks wedstrijden die gestaakt worden. Ook worden uitsupporters vaker geweerd. Het zijn straffen voor het collectief voor het gedrag van een enkeling of een kleine groep. Maar is dat eigenlijk wel zo handig (en uberhaupt ok)?

Onze levens staan op het punt onherkenbaar te veranderen. Met de opkomst van super AI gaan we een periode in van grote verandering. En van onzekerheid, want niemand weet precies hoe heftig de gevolgen op korte en lange termijn gaan zijn. In de woorden van Yuval Noah Harari: “We have just encountered an alien intelligence, here on Earth. We don’t know much about it, except that it might destroy our civilisation.” In deze podcast bespreken Erik en Mark wat we daarvan moeten vinden, wat dat gevaar nou eigenlijk is en of we er bang voor moeten zijn (Mark wel, Erik niet zo). De podcast van 80.000 hours met Tom Davidson waar Mark het over heeft kun je hier beluisteren: https://open.spotify.com/episode/1w0NlzSNeRtllsfuFZC8RU?si=F2Vk2MibR5Cg10yhJkZ-mA&context=spotify%3Acollection%3Apodcasts%3Aepisodes De nieuwsbrief van vorige week over AI kun je hier vinden: https://denieuwevrijeeeuw.substack.com/p/wat-je-moet-lezen-en-luisteren-om

De afgelopen tijd zijn er verschillende, belangrijke gevallen geweest van (extreemrechtse) nieuwsmedia gedonder hebben gekregen vanwege hun werk. Twee recente voorbeelden hebben veel met elkaar gemeen. Omroep Nederland raakt mogelijk haar tijdelijke vergunning kwijt vanwege het verspreiden van desinformatie en complottheorieën. FOX News heeft een megaboete moeten betalen vanwege het promoten van desinformatie. Eindelijk lijkt de rechtsstaat terug te vechten tegen de tsunami aan onzin en haatzaaierij van ver-rechtse media. Mark Thiessen en Erik Verweij bespreken deze ontwikkeling.

Vorige week verscheen het rapport "Kracht zonder tegenkracht" over de sociale veiligheid in de Tweede Kamer. Oftewel: een onderzoek naar hoe het is om in de Tweede Kamer te werken en of het wel een goede werkomgeving is. De Tweede Kamer is de afgelopen jaren bekend komen te staan als burnoutfabriek. Ook in de ambtenarij, de lokale politiek en de journalistiek worstelen mensen met de werkdruk, de werkwijze, het constant "aan" moeten staan en de cultuur van zero/sum-strijd. Ik bespreek dit onderwerp met Kiki Bakker. Kiki coacht politici en andere mensen die werken in bestuur, maatschappij of ambtenarij. Zij schreef diverse keren over wat er schort aan onze politieke cultuur en wat we eraan moeten doen om het een betere werkomgeving voor iedereen van te maken. Kiki in NRC over werkdruk in de politiek: https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/17/te-hoge-werkdruk-in-de-politiek-is-ook-een-cultureel-probleem-a4145399 De website van Kiki: https://www.kikibakker.nl Het rapport Kracht zonder Tegenkracht: https://www.uu.nl/sites/default/files/Compressed_Kracht%20zonder%20Tegenkracht%20-%20Sociale%20veiligheid%20in%20de%20Tweede%20Kamer%20der%20Staten-Generaal.pdf

Demonstraties zijn weer hip. Aan alle kanten van het spectrum laten mensen hun mening horen en zien. Soms op een rustige manier en soms niet. Tegelijk zien we dat er behoorlijk giftig gereageerd wordt op demonstraties. Mensen zijn boos dat andere mensen demonstreren. En laten zich daarbij vaak leiden door of ze de demonstrerende mensen leuk of stom vinden of het eens/oneens zijn met het onderwerp. Maar dat is niet echt een goede manier om demonstraties te beoordelen. Met Mark Thiessen en Erik Verweij.

Erik Verweij is weer terug! En er was natuurlijk een bijzondere verkiezingsuitslag. Mark en Erik bespreken de oorzaken en gevolgen van de monsteroverwinning van BBB. We praten over wat een betere slogan voor de VVD zou zijn geweest. En vragen ons af waarom Rijkman Groening in 2009 eigenlijk geen partij voor bankiers heeft opgericht.

Mark gaat in gesprek met JOVD-voorzitter Michiel Suijker over wat het doel is van belastingen en hoe Michiel ze wil inzetten om in Nederland voor meer gelijke kansen te zorgen. We lopen de argumenten voor en tegen langs (en hopelijk maken we hiermee een einde aan het oerdomme "maar er is al belasting over betaald"-argument).

Erik is met vaderschapsverlof en daardoor vertelt Mark helemaal in zijn eentje over waarom het liberalisme aan een update toe is, over hoe machtige technologieen de mens en haar systemen onherkenbaar gaan veranderen en dat we ons zo snel mogelijk daarop moeten voorbereiden zodat we vrij en autonoom kunnen blijven. Onze missie de komende decennia lijkt op wat de Amerikaanse bioloog Edward Wilson het grote probleem van de moderne mens noemde: we hebben nog steeds de breinen van holbewoners en middeleeuwse instituties, maar inmiddels wel de technologie van goden. Een levensgevaarlijke combinatie. Hoe stemmen we de komst van superintelligente technologie op onze breinen en systemen af?