"Als je ervoor stond, was aan de linkerkant de melkontvangst. Daar werden de bussen op de band gezet. Die werden geleegd, schoongemaakt en gingen er automatisch weer af. Aan de rechterkant zat de korenmalerij. Daar hing altijd een meellucht en als we erg gingen spelen, kwamen we helemaal wit terug."

Het is nu de plek waar veel honden worden uitgelaten en ze even kunnen zwemmen; het Jonkersgat, naast de Jonkersheide even buiten Gieten. Verstopt in de struiken is zelfs nog een vergane zandpomp te vinden.

Je kunt het je niet meer voorstellen, maar bijna elk Drents dorp had vroeger een fabriek. Vaak een melk- of boterfabriek en op het Drentse platteland kwam je zelfs een betonfabriek tegen! In oktober reizen we met de podcast De Dorpsfabriek langs vijf voormalige fabrieken in de gemeente Aa en Hunze. Deze week is Exportslagerij Udema in Gieten aan de beurt.

Oud-werknemer Wietse Timmer werkte bijna 41 jaar bij de aardappelmeelindustrie in Gasselternijveen. Hij begon als stokermachinist: "Ja, zo heette dat. Ik heb het niet bedacht." Als stokermachinist maakte Wietse de overgang van stookolie naar gas nog mee. In de tijd dat hij bij de fabriek werkte, veranderde veel. Wietse genoot vooral van de campagnetijd. De tijd dat de aardappels werden verwerkt. "Dan waren er veel mensen uit het dorp aan het werk. Dat was gezellig." Tegenwoordig bestaat de fabriek nog steeds, nu onder de naam Avebe.

"De fabriek was van ons", dat zegt Bertus Reinders over de verdwenen melkfabriek in het dorp Grolloo. De fabriek had de klinkende naam: 'Vooruitgang Zij Ons Doel', oftewel de Coöperatieve Zuivelfabriek V.Z.O.D. En hoewel er niets meer van het oude pand over is, heeft de fabriek nog altijd een speciaal plekje in het hart van de inwoners van Grolloo. Ze waren trots op hun fabriek en een groot deel van hun werk- en sociale leven speelde zich er af. Ook voor Bertus was dat zo. Als kind liep hij al op de fabriek rond. Hij zag als boerenzoon de melkbussen komen en gaan.