Nienke Matse is zelf ADHD’er of stuiterbal, zoals ze zelf zegt, en begeleid in haar praktijk volwassenen stuiterballen die tegen problemen aanlopen in werk, gezin of relatie. Een ADHD brein is altijd druk en ervaart heftige emoties. Het zijn bijna altijd beelddenkers maar dan in een extreme vorm. Vooral emoties worden heftig ervaren. Emoties hebben hoge pieken, leuk, en diepe dalen. In die diepe dalen kunnen de gedachten al snel doemgedachten worden die je liever niet wilt hebben, daar blijf je liever weg. Door je agenda vol, voller, volst te plannen en de hele dag maar door te gaan kun je ervoor zorgen dat je die diepe dalen niet in hoeft. Maar dan blijven je emoties onverwerkt en blijven ze hangen en stapelen zich op. Geen goed idee dus. In deze podcast geeft Nienke een aantal tips om beter om te gaan met dat volle hoofd om zo succesmomentjes te creëren waardoor de diepe dalen minder diep worden en je de wereld wel aan kunt, in kleine, behapbare stapjes. Want ADHD’ers zijn leuke, energieke, creatieve, humoristische mensen die de wereld heel wat te brengen hebben zolang ze niet als rondje in een vierkante wereld hoeven te functioneren. We stuiteren alle kanten op maar halen toch de eindstreep.

Spelen is leren, altijd en overal. Als kind hebben we nog heel veel tijd om te spelen maar gaandeweg wordt het spelen vervangen door activiteiten die allemaal volgens regels gedaan moeten worden. En dat terwijl spelen en vrij denken zoveel positiefs oplevert. Jaap Verhagen is jarenlang docent bewegingsonderwijs geweest en in zijn werk combineert hij nog steeds het spelen en lesgeven. Jaap heeft zich verdiept in het concept spelen en heeft daar zelfs een boek over geschreven: ‘de kracht van de speelse geest’. Het leuke is dat dit boek vooral over volwassenen gaat. Spelen staat namelijk voor plezier en werken zonder vaststaande spelregels. Een wereld zonder spelregels zou een chaos zijn en spelregels geven ons houvast, duidelijkheid en veiligheid, maar het feit dat spelregels oprekbaar zijn en niet altijd helemaal gevolgd hoeven te worden geeft het speelveld van het leven meer nuance en autonomie. Dat vermogen om tijdloos en onbevangen te spelen zou elke volwassenen moeten koesteren en moeten omarmen. Spelen zou een centrale plaats in ons dagelijks leven moeten innemen. Maar wat is spelen? Wat zijn de tussen-ruimtes? Wat speelt wel en wat niet? Hoe definieer je spelen (en spel)? En wat kun je doen om de kracht van een speelse geest te vinden? Spel is een deel van het leven, dat je maar beter serieus kunt nemen, maar ook weer niet te serieus, want dan is er geen lol meer aan. De creativiteit van het vrije spel past prima bij de creativiteit van het beelddenken. Beelddenkers zijn meesters in vrij spelen en regels toepassen zoals zij vinden dat het best passend is en dat is meestal niet volgens de vooraf vastgestelde spelregels. Wil je meer weten over hoe spelen jouw leven positief kan beïnvloeden? Lees dan het boek van Jaap: “de kracht van een speelse geest”. Wil je meer weten over beelddenkers: kijk dan eens op Het Beelddenkende Brein

Hoogbegaafd in de schoolbanken/ het belang van peergroeps Ronia is zelf waarschijnlijk hoogbegaafd en werkt op scholen met hoogbegaafde kinderen en jongeren. Ze is theaterdocent van beroep en zet haar kennis in om hoogbegaafde leerlingen in de peergroep kennis te laten maken met hun andere talenten en om ze te begeleiden, uitdaging te geven en een creatieve uitlaatklep te bieden. Samen kunnen werken met gelijkgestemden is voor hoogbegaafde kinderen, van alle leeftijden, heel noodzakelijk omdat ze in het reguliere onderwijs niet altijd krijgen wat ze nodig hebben en andere kinderen niet naar hun niveau op kunnen klimmen en zij wel kunnen afdalen. Ronia heeft jaren in het onderwijs gewerkt, op vrije scholen maar ook op regulier onderwijs met begaafdheid profiel scholen. Dan blijkt dat er wel veel kennis over top-down leren is maar dat de kennis waarom je top-down les moet geven nog niet helemaal doorgedrongen is.

De K van K-anker en de K-racht van het beelddenkende brein Kanker kan iedereen overkomen, hoe je ermee omgaat is voor iedereen persoonlijk. Dat de behandeling van kanker sporen achterlaat is duidelijk. Na een aantal chemokuren is je brein niet meer zoals het was, je hebt een chemobrein dat minder goed op woorden kan komen, minder scherp is en veel meer last heeft van fysieke prikkels. Véronique is een beelddenker, docent vreemde talen en kreeg drie keer in haar leven te maken met borstkanker. Na de tweede keer had zij heel veel last van een chemobrein en zij heeft haar beelddenken gebruikt om de wereld om haar heen aan te passen door middel van kunst en tekeningen. De droge verbale aanwijzing die zij, zeker in coronatijd, via een beeldscherm moest opnemen om te weten te komen over de behandelmethodes en wat er in haar lijf gebeurt heeft zij omgezet in tekeningen. Tekeningen die langzaam opbouwen en het verhaal vertellen en haar helpen om alles weer een plaatsje te geven. Doorweeft, doorleeft, doorbeeft, doorgeeft Doorweven Mijn Verhaal Is heel banaal T is niks speciaal 3x kanker in het kanaal Mijn verhaal Is doorleefd Van sterven tot hergeboorte Mijn verhaal Is doorbeeft Van angst tot wedergeboorte Mijn verhaal Is doorweeft Met liefde, verdriet Verbonden met (k)oorden Mijn verhaal in geur en kleur Is heel banaal of heel speciaal Mijn hoop en missie Ik deel wat toekomst en zelfliefde geeft Toekomst, zelfliefde De toekomst die jij wil voor jou zien als beelddenkers , als kok met smaken in geuren in kleuren en verwelkom zo een nieuwe dimensie

In deze podcast gaan we verder waar we de vorige keer geëindigd zijn. Ons volwassen autonome zenuwstelsel heeft verschillende (sub)staten van waaruit het kan functioneren, van de chillzone tot de collapse shutdown. De chillzone is de baseline, de staat waarin ons autonome zenuwstelsel zit wanneer het zich veilig voelt. Het is de bedoeling dat ons autonome zenuwstelsel vloeiend door al zijn (sub)staten heen kan bewegen, afhankelijk van de mate van (on)veiligheid die het ervaart. Zo zorgt het ervoor dat we overleven. Hoe en wat we denken, hoe we onszelf voelen en hoe we handelen wordt bepaald door de (trigger)staat waarin ons autonome zenuwstelsel zit. Hebben we onze chillzone goed getraind? Dan kunnen we zo’n triggerstaat tot op zekere hoogte zelf reguleren. En meer: met onze chillzone online kunnen we andere volwassenen en onze kinderen helpen reguleren. We beschikken fysiek over verschillende tools om dit reguleren te oefenen: top down met Feltsense (ons mentaal-, emotioneel- en lichaamsbewustzijn) en bottom up met persoonlijke lichaams-interventies. Zijn we extra sensitief geboren? Dan zal onze veiligheidsradar sneller alarm geven en hebben we een extra training van onze Feltsense nodig. Hiervoor gebruiken we ons denkbrein, ons gevoelsbrein, onze ‘somatic capacity’ en wat Dominique emosurfen noemt. Dit emosurfen gaat ons als volwassene gemakkelijker af wanneer we dit als kind geleerd hebben. Veel kinderen ervaren dat emoties er niet mogen zijn of worden na een emotionele gebeurtenis niet of onvoldoende geco-reguleerd. Gevolg: de emotie krijgt geen ruimte om uit te golven. Het autonome zenuwstelsel slaat de bijbehorende emotionele survivalstress op in ons systeem. Dit noemt Dominique een ‘skippybal’. Deze skippybal zorgt ervoor dat we later als volwassene moeite hebben met ‘voelen wat we voelen’ en emosurfen. Hierdoor kan ons autonome zenuwstelsel onnodig getriggerd raken. Dominique geeft in deze aflevering tips over wat je kunt doen om je eigen autonome zenuwstelsel te reguleren, ook wanneer je in het verleden je emoties hebt leren onderdrukken. We maken natuurlijk ook een uitstapje naar het hoogbegaafde brein dat nog intenser voelt en waarvoor het dus extra belangrijk is dat we onze regulatietools trainen en paraat hebben.

Ons autonome zenuwstelsel regelt niet alleen onze vitale lichaamsfuncties, het zorgt er ook voor dat we overleven: dat we veilig zijn en blijven. Het verbindt je hoofd met de rest van je lijf en regelt zich helemaal zelf. Sterker nog, het is de baas in huis. @Dominique Krooijmans heeft zich gespecialiseerd in de werking van ons autonome zenuwstelsel en hoe we ermee kunnen leren samenwerken. In haar @School voor Embodiment leer je de taal van je eigen autonome zenuwstelsel spreken, hoe je het kunt helpen rustiger om te gaan met prikkels en triggers en (als coach) hoe je dit anderen kunt leren. Ons autonome zenuwstelsel heeft een veiligheidsradar waarmee het 24/7 je omgeving scant op veiligheid. Voelt het zich veilig? Dan zit ‘ie lekker in zijn chillzone: we kunnen rustig nadenken, vriendschap sluiten en zijn nieuwsgierig naar de wereld om ons heen. Wanneer een prikkel echter als onveilig wordt geregistreerd, activeert ons zenuwstelsel binnen een nanoseconde een vecht- of vluchtstaat. Zonder dat we het willen gaan onze gedachten, emoties en ons lichaam vechten of vluchten. En wanneer de alarmbliep te groot is (of te lang duurt) gaat ons autonome zenuwstelsel bevriezen. Nu zou je kunnen denken dat we dit proces kunnen sturen. Dit is niet zo. Hoe goed we ook ons best doen om onszelf gerust te stellen of toe te spreken, ons autonome zenuwstelsel is de baas in huis. Als beelddenker kan onze veiligheidsradar extra gevoelig zijn voor prikkels. Misschien omdat we al vroeg ervaren hebben dat we anders zijn: we leren op een andere manier, denken in beelden in plaats van in woorden en zijn misschien ook sensitiever dan onze klasgenootjes. Hierdoor kan ons autonome zenuwstelsel chronisch overprikkeld raken, waardoor er nog meer prikkels binnenkomen die ons nog meer raken. Onze veiligheidsradar raakt meer en meer overprikkeld. Daarnaast kunnen we (nog) niet geleerd hebben om hierin met ons autonome zenuwstelsel samen te werken. We spreken zijn taal nog niet en hebben geen zicht op hoe zijn verschillende (trigger)staten doorwerken in onze gedachten, gevoelens en fysieke sensaties. In deze podcast legt Dominique uit hoe je ziet dat het autonome zenuwstelsel ingrijpt bij onveiligheid en legt ze ook uit hoe je daarna weer in je chillzone kunt komen. De chillzone is de staat van je lichaam waarin je relaxt bent en nieuwe dingen kunt leren. Als je autonome zenuwstelsel zich onveilig voelt en getriggerd raakt, schakelt het je denkbrein uit en neemt je gevoelsbrein het roer over. Lastig als je in de klas zit en iets nieuws wil leren. Voor leerkrachten is het dus van het grootste belang dat alle kinderen zoveel mogelijk in hun chillzone zitten. Dit begint bij jou als leerkracht zelf. Want alleen als jij in je chillzone zit, kun je een ander helpen terug te komen in zijn of haar chillzone. Is je chillzone offline? Dan wordt er niet geleerd en is er vaker vecht-, of vlucht- of bevriesgedrag dat de les verstoord. Leren samenwerken met je autonome zenuwstelsel is dus een win-win situatie in de klas: minder ongewenst gedrag en betere leerprestaties. Wie wil dat nu niet! In de kernopleiding Beelddenken van Het Beelddenkende Brein wordt ook uitgebreid aandacht besteedt aan het autonome zenuwstelsel en hoe je dit veilig kunt houden.

De ontwikkeling van kinderen kun je niet versnellen, wel frustreren. Jonge kinderen ontwikkelen volgens een bepaalde volgorde maar niet elk kind doet dat even snel. Binnen het onderwijs is het belangrijk dat we deze natuurlijke ontwikkeling van het kind volgen en het kind daarbij niet overvragen en overstimuleren. In het huidige onderwijs is de trend dat kinderen steeds jonger gestimuleerd worden om bepaalde vaardigheden te oefenen met als doel om ze sneller kennis te laten maken met het taal en rekenen zodat op die manier het totale taal en rekenniveau omhoog gaat. Het tegendeel wordt daar echter mee bereikt. Ewald Vervaet is ontwikkelingspsycholoog en heeft daar eind jaren 90 onderzoek naar gedaan. Helaas wordt zijn wetenschap bestempeld als emotionele psychologie en niet vol vol aangezien waardoor zijn resultaten niet meegenomen worden in het op feiten en analyse gestoelde onderwijsvolgsysteem. Daartoe heeft Ewald de WSK opgericht en nu het onderwijs in een diepe crisis beland is is er een begin gemaakt vanuit het ministerie om te kijken of er toch nog iets mee gedaan kan worden. In deze podcast legt Ewald nog eens duidelijk uit hoe je kunt ontdekken of een kind rijp is voor groep 3 en ook hoe je kunt aansluiten bij de ontwikkeling van jonge kinderen. Deze basis is belangrijk voor de rest van het schoolgaande leven. Een kind laat graag zien wat het al kan, dat noemen we intrinsieke motivatie. Die motivatie wordt afgebroken zodra een kind steeds opnieuw geconfronteerd wordt met taken die het nog niet beheerst. Wil je meer weten kijk dan op de website: https://wsk-kleuteronderwijs.nl/ . Het leerlingvolgsysteem dat in de podcast genoemd wordt is de klimroos en de leesmethode: Ontdekkend leren lezen. Vanuit het beelddenkende Brein vullen wij dit aan door ook rekening te houden met de manier van informatieverwerking, het beelddenken en het taaldenken. Dat zegt namelijk iets over het natuurlijke leerproces van kinderen, als hier ook aandacht aan besteedt wordt is de taak haalbaar en houden kinderen de intrinsieke motivatie om te leren en willen zij daar graag moeite voor doen.

Opvoeden kan soms heel moeilijk lijken, en toch heeft een kind vooral een goede basis nodig. Als je daaraan voldoet doe je het als ouder goed genoeg. In de eerste 8 levensjaren van een kind is het brein vooral in de aanneem modus. Alles wat een kind hoort en ziet wordt nog gemakkelijk voor waar aangenomen. Cultuur, taal, sociale gebruiken worden zo geprogrammeerd en vormen de basis voor de rest van je leven. Ouders worden vooral nageleefd en er wordt minder geluisterd naar wat er gezegd wordt. Opvoeden van je kind is dus vooral voorleven. Onze maatschappij heeft een aantal uitdagingen die tegen deze wetten ingaan en waar we als ouders je kind mee moet leren omgaan. Denk daarbij aan de uitdagingen van het schermgebruik en het steeds minder fysiek buitenspelen. Ook in het onderwijs moet er aan deze hersenwetten voldaan worden. Een kind zit een groot deel van zijn leven in de schoolbanken en ook daar gelden dezelfde wetten. Daar kan er minder voorgeleefd worden maar eer zal wel aan deze behoeften voldaan moeten worden willen we de leerlingen een goede basis voor de toekomst meegeven. Met de huidige lesmethodes is dat niet zo’n gemakkelijke opgave. Zeker voor beelddenkers worden eigenlijk alle hersenwetten met voeten getreden waardoor er een wankele basis ontstaat die de (jeugd) hulpverlening recht moet zien te breien. Kunnen we beter de basis verbeteren. Marcel Bos is een wetenschapper die zijn wetenschappelijke kennis heeft omgezet naar gewone mensentaal. Zijn boek hersenwetten als bouwstenen bij opvoeden legt duidelijk uit wat je als ouder anders kunt doen in de opvoeding en in zijn podcast ‘Marcel ’s opvoedhersenwetten’ is dat terug te luisteren.

Ik ben Natasja Esmeijer, moeder van een transzoon en een dochter met autisme. Ik ben begonnen als Maritiem Officier en heb vijf jaar gevaren op chemicaliën tankers als stuurman en als machinist. Na mijn zeemansleven ben ik in de techniek verdergegaan. Eerst bij de technische dienst van een wasserij, daarna in de revalidatieservice. Tijdens het afleveren en repareren van rolstoelen en scootmobielen kwam ik erachter dat ik prima een op een met mensen kon werken. Toen mijn oudste naar school ging kwam ik erachter dat hij dan wel goed kon leren maar dat leerkrachten geen idee hadden wat hij nodig had om te kunnen leren. Ik ben in het lerende brein gedoken en van daaruit ben ik begonnen met mijn praktijk Beeldig Brein. Inmiddels zijn we tien jaar verder en ben ik expert op het gebied van beelddenken. Ik heb een alternatieve visie op het lerende brein ontwikkeld waarmee ik heel veel kinderen, jongeren en volwassenen help bij het ontdekken hoe hun brein werkt. Samen met mijn collega heb ik het Beelddenkende Brein opgezet. In onze kernopleiding Beelddenken leggen wij de link tussen taaldenken, beelddenken, hooggevoeligheid, hoogbegaafdheid en de verschillende neurodiversiteiten. Mijn grootste wens is om het onderwijs zover te krijgen dat ze rekening gaan houden met deze twee totaal verschillende, maar elkaar aanvullende, leersystemen die ieder mens in zich heeft maar waar er maar een van gefaciliteerd wordt in het huidige onderwijs. Ik heb twee boeken geschreven: ‘Beelddenkers, Als kwartjes vallen…’ voor ouders en leerkrachten en ‘Allergisch voor Moeten’ voor beelddenkende jongeren. Passend onderwijs betekent in mijn visie dat het onderwijs aansluit bij het natuurlijke leerproces van kinderen en niet dat kinderen zich moeten aanpassen aan de manier van leren die ooit bedacht is en nu nog steeds gehanteerd wordt. Niet door alles anders te gaan doen maar door het beiden te gaan doen. Helaas moest ik de muziek verwijderen, wat overblijft is mijn verhaal.

Deze honderdste beelddenkers podcast staat in het teken van de Kernopleiding Beelddenken in Vlaanderen. Annik heeft vorig jaar de opleiding gevolgd als kleuterleerkracht, moeder en volwassen beelddenker. Zij verteld vol passie wat de kennis van het beelddenken haar gebracht heeft. Zowel voor zichzelf, voor haar gezin en voor haar werk op school. Voor haar was de opleiding de tool om al haar kennis die ze had opgedaan op de kindercoachopleiding, lerarenopleiding en als kinderyogadocente met elkaar te verbinden en het grote geheel te gaan zien. Vanuit deze verbindende kennis weet zij nu hoe zij al haar kennis kan inzetten om kinderen te zien voor wat ze zijn en wat ze nodig hebben van de volwassenen om hen heen. Zij spreekt uit eigen ervaring als zij het heeft over de noden van het lerende kind. In haar eigen schooltijd heeft zij ervaren hoe het is om te weten dat je niet past maar dat je toch zo goed mogelijk je best doet om je aan te passen om vervolgens te horen dat je beter je best moet doen. Dat heeft haar geschaad en zij is blij dat zij haar eigen zoon hierin kan begeleiden en dat zij hem mee kan geven dat hoe hij leert dat dat oké is en dat hij vanuit kennis over zijn eigen leren zijn eigen weg daarin vindt.