នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ
RFI ខេមរភាសា / Khmer
សុខភាព​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប ! ដើម្បី​​ចូល​រួម​​ចំណែក​​លើក​​កម្ពស់​​សុខភាព​សាធារណៈ នៅ​​រៀង​រាល់​​​ថ្ងៃ​​ពុធ អស់​លោក​អ្នកនាង​នឹង​បាន​ស្តាប់ សេចក្តី​អត្ថាធិប្បាយ និង​បទសម្ភាសន៍​របស់ អៀង សុខម៉ិញ ជាមួយ​​នឹង​​គ្រូពេទ្យ​​ឯកទេស ស្តី​ពី​​ប្រធានបទ​​ផ្សេងៗ​ទាក់ទង​​នឹង​​សុខភាព មានជាអាទិ៍​ការការពារ ការព្យាបាល។
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - សាច់គោ​និងជំងឺ​​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ
សាច់​ក្រហម​ជាប់ឈ្មោះ​​មិន​ល្អ​យូរ​មក​ហើយ។ ហើយ​នៅ​ពេល​នេះ ការ​សិក្សា​ថ្មី​ទើប​​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែ​មិថុនា បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំ​ង​ឱ្យ​ឃើញ​កាន់​តែ​ច្បាស់​អំពី​គ្រោះ​ថ្នាក់​នៃ​របប​អាហារ​មាន​​សាច់​ក្រហម​ច្រើន​។ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ យន្តការ​នៃ​ការ​ទទួល​សាច់​ក្រហម​ច្រើន​ និង​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀនធំ។ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​មហារីក គេ​​ត្រូវ​ឈប់​ទទួល​ទាន​សាច់​ក្រហម​ឬ ? ដូច​ម្តេច​ដែល​ហៅ​ថា​សាច់​ក្រហម ?
Jul 21, 2021
8 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - រៀបការ​ជាមួយបងប្អូន​ឯង បង្ក​ផលវិបាក​សុខភាព​យ៉ាងណា ?
ការ​ជាមួយ​បង​ប្អូន​ បាន​កូន​មក​ល្ងង់  រៀន​មិន​ចេះ មិន​សូវ​ឆ្លាត ... នេះជា​អ្វី​ដែល​ចាស់ៗ​ធ្លាប់​និយាយ​តៗគ្នា​មក។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​មូលហេតុ​សេដ្ឋកិច្ច ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​បែកទ្រព្យ ដើម្បី​រក្សា​ពូជអំបូរ ឬ​ដោយ​មូលហេតុ​ប្រពៃណី មានគូស្វាមី​ភរិយា​ច្រើន​ណាស់ ត្រូវ​ជាបងប្អូន​ជីដូន​មួយ​គ្នា។ អាពាហ៍​ពិពាហ៍រវាង​បងប្អូន​ជីដូនមួយ​​ -ជីទួត​មួយ ឬ​រវាង​មា/មីងនិង​ក្មួយ​ជីដូន​មួយ មិន​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់​ដោយ​ច្បាប់ ហើយ​ក៏មិ​ន​ខុស​ច្បាប់​ធម្មជាតិ​អ្វី​ដែរ ប៉ុន្តែ​រៀប​ការ​ជាមួយ​​​បង​ប្អូន​ជាប់​ឈាម​គ្នា កាន់​តែ​ជិត កាន់​តែអាច​មាន​ផលវិបាក​ច្រើន ដល់​កូន​ និង​ដល់​បញ្ហា​បន្ត​ពូជ។ អាពាហ៍ពិពាហ៍រួម​ឈាម​ពិត​ជា​ដើម​ហេតុ​មួយ​នៃ​កើត​ជំងឺ​តំណពូជ ?​
Jul 15, 2021
9 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​អ្វី​ខ្លះ​ជា​​ហានិភ័យ​នៃ​វិជ្ជាជីវៈ​ពេទ្យ ?
ក្នុង​ខណៈ​ដែលពិភពលោកទាំង​មូល​ធ្លាក់​ក្នុង​វិបត្តិ​សុខភាព​ មាន​ជំងឺ​រាតត្បាត​សកល​កូវីដ១៩ អស់​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ​មក ក្រុមគ្រូពេទ្យ​បានក្លាយ​ជា​ពលទាហាន​នៅ​ជួរ​មុខ ឬ​ហៅ​ថា​ទ័ព​អាវ​ស។ វិបត្តិ​កូវីដ​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ឱ្យ​ឃើញកាន់​តែ​ច្បាស់​អំពី​ភាព​សំខាន់​​របស់​ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​ និង​តម្រូវការ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ក្នុង​វិស័យ​នេះយ៉ាង​ខ្លាំង។​ ប៉ុន្តែ​ពិភពលោក​កាន់​តែ​ត្រូវ​ការ អ្នក​បំរើការ​ក្នុង​វិស័យ​វេជ្ជសាស្ត្រ​កាន់​តែ​ចង់​ដក​ខ្លួន​ថយ​។ នេះ​បើ​តាម​ការ​អង្កេត​ទើប​ចេញផ្សាយ​នៅ​ប្រទេស​បារាំង។ ហេតុ​អ្វី ? ព្រោះ​អាជីព​នេះ​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះ​ហានិភ័យ​ខ្លាំងឬ ? តើ​ក្នុង​នាម​ជា​ទ័ព​ស មាន​អាជីព​ព្យាបាល​ជំងឺ​អ្នក​ដទៃ មាន​ហានិភ័យ​យ៉ាងណា ? ហានិភ័យ​ពាក់ព័ន្ធ​អាជីព​មានអ្វី​ខ្លះ និង​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួលស្គាល់​ដែរ​ឬទេ ?
Jul 7, 2021
8 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​ជំងឺ​  Burn out ?
"burn out" ឬ​ចង្កោម​រោគ​សញ្ញា​ហត់នឿយ​​នឹង​ការងារ ទាំង​ផ្លូវចិត្ត​និង​ផ្លូវកាយ ទើប​ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោកទទួល​ថា​ស្គាល់​ថា​ជា​ជំងឺ។ តើ​ជំងឺ​នេះ​ស្តែង​ឡើង​យ៉ាង​ដូចម្តេច ? តើបុគ្គលណា​ងាយ​រងគ្រោះ​កើត​ជំងឺនេះ​ជាងគេ ? តើ​​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ទើប​អាច​បញ្ចៀស​ជំងឺ​នេះ​បាន ? ​អន្តរាគមន៍​ដោយវេជ្ជបណ្ឌិត យឹម​ សុបុត្រា គ្រូពេទ្យ​ជំនាញវិកលវិទ្យា។
Jun 16, 2021
9 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - រលាក​ខ្នែង​ពោះវៀន ឬ​ពោះវៀន​ដុះ​ខ្នែង
តើ​អាការៈ​សញ្ញា​ឈឺ​ពោះ​យ៉ា​ង​ដូចម្តេច​ដែល​យើង​គួរ​សង្ស័យ​ថា​ជា​ជំងឺ​រលាក​ខ្នែង​ពោះវៀន  ? តើ​មាន​របប​អាហារ​ត្រឹម​ត្រូវ​បែប​ណា ទើប​អាច​បញ្ចៀស​វិបត្តិ​ខ្នែងពោះវៀន​បាន ? សូម​ស្តាប់​ប្រសាសន៍​របស់​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ហួត សម្បត្តិ គ្រូពេទ្យ​វះ​កាត់​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​រ៉ូយាល់​អង្គរ​ ក្រុង​សៀមរាប។
Jun 7, 2021
9 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - លោកស្រី ចក់ សុភាព៖ការឃុំខ្លួនសកម្មជននៅក្នុងអំឡុងកូវីដ១៩ឆ្លងចូលពន្ធនាគារគឺជារឿងមិនចាំបាច់
អង្គការ​សង្គម​ស៊ី​វិល​ចំនួន​២០​នៅថ្ងៃ​សុក្រនេះ​បានចេញ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍រួម​មួយ​ដោយ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​តុលាការ និង​រដ្ឋាភិបាល ពិចារណា​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​មនសិកា​ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ។ ការ​អំពានាវ​បែបនេះ​ត្រូវបាន​លោកស្រី ចក់ សុភាព នាយិការ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជាពន្យល់ថា ដោយសារតែ​ស្ថាន​ភាព​នៅក្នុង​ពន្ធនាគារ​មានការ​ឆ្លង​កូវីដ១៩។ ម្យ៉ាង​ទៀត​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ទៅ​លើសកម្មជន​ទាំងនោះគឺជារឿង​មិន​ចាំ​បាច់​ទាល់តែសោះ​ បើតាម​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ។
Jun 4, 2021
11 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​គេ​អាច​ទទួល​ទាន​​គ្រឿង​ស្រវឹង​ក្រោយចាក់​វ៉ាក់សាំង​កូវីដ១៩បានដែរឬទេ ?
យុទ្ធ​នាការ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ប្រឆាំង​នឹង​កូវីដ​១៩​​ចាប់​មាន​ល្បឿន​ទៅ​មុខ​ខ្លាំង។ ប៉ុន្តែ​សូម​កុំ​ទាន់​អាល​អរ និង​ជួប​ជុំ​គ្នា​រីក​រាយស៊ីផឹក​ នៅ​ពេល​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច​ភ្លាម។ ជល់កែវ​គ្នា​ ​ពេល​បានចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ មិន​មែន​ជា​គំនិត​ល្អ​ទេ ព្រោះ​ការ​ទទួល​ទាន​អាល់កុល សុរា ច្រើន​ អាច​នឹង​ធ្វើ​ប្រព័ន្ធភាព​ស៊ាំ​ចុះ​ខ្សោយ​ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ថ្នាំ​ធ្លាក់​ប្រសិទ្ធភាព។
Jun 2, 2021
8 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - កូវីដ​១៩ ៖ អ្វី​ដែល​ស្ត្រី មានផ្ទៃពោះ គួរ​​ដឹង ក្នុង​អំឡុង​ពេល​មានជំងឺរាតត្បាត
ពេល​​បាន​ឆ្លង​មេរោគ​កូរ៉ូណានៃ​ជំងឺកូវីដ ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ ទំនង​ជា​​មាន​ហានិភ័យ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​កូវីដ១៩ ទម្រង់​ធ្ងន់ ជាង​ស្ត្រី​ធម្មតា។ ការ​សិក្សាអន្តរជាតិ​ក្នុង​ប្រទេសចំនួន ១៨ នៅ​លើ​ពិភពលោក បាន​បង្ហាញ​ថា ស្ត្រី​មាន​គ៌ភ វិជ្ជមាន​កូវីដ អាច​មានគ្រោះ​ជួប​ហានិភ័យ​ធ្ងន់ធ្ងរ ឬ​ស្លាប់ ២០​ដងលើស ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃពោះ​គ្មាន​កូវីដ។ ប៉ុន្តែ​ការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​មាន​តិច​តួច​នៅ​ឡើយ​ ជុំ​វិញ​ប្រធានបទនេះ​ ហេតុដូច្នេះគួរ​តែ​ប្រុង​ប្រយ័ត្នខ្លាំង និង​កុំ​អាល​ធ្វើ​សេចក្តីស​ន្និដ្ឋាន​អ្វីឆាប់​ពេក។
May 12, 2021
10 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - អុកស៊ីហ្សែន ថ្នាំ​ដ៏​ចាំ​បាច់​សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩
តាំង​ពី​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ចាប់​រាតត្បាត​មក ថ្នាំ​ព្យាបាល​ដែល​គេត្រូវ​ការ​និង​ប្រើ​ច្រើន​ជាង​គេ​បំផុត​ សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឹ​កូវីដ​១៩ គឺ​ អុកស៊ីហ្សែន។ មន្ទីរ​ពេទ្យ​ខ្លះ​ត្រូវការ​អុកស៊ីហ្សែន ច្រើន​ខ្លាំង​ដល់​ទៅ ប្រមាណ​ ​៥​ទៅ​៦​ដង លើស​តម្រូវ​ការ​ធម្មតា។ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ក៏​ដូច​ជា​បណ្តា​ប្រទេស​ក្រីក្រ​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ជា​ច្រើន​ទៀត អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ កំពុង​តំរៀប​គ្នា​ចាំ​ថ្នាំ​អុកស៊ីហ្សែន។ តើ​អុកស៊ីហ្សែន​នេះ​ជា​អ្វី ?
May 4, 2021
8 min
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​អ្នកធ្លាប់​វិជ្ជមានកូវីដ​ ត្រូវ​ទទួល​​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ទៀត​ដែរឬទេ ?
ពីថ្ងៃទី ២៦ មេសា ដល់​ថ្ងៃទី ២​ឧសភា ២០២១ ជា​ទិវា “សប្តាហ៍អឺរ៉ុប​នៃការ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​”។ សម្រាប់​អឺរ៉ុប ​ផ្តល់​វ៉ាក់សាំង​ដល់​គ្រប់​ក្មេង​ ជា​ការ​ចាំ​បាច់​នៃ​អាយុ​ជីវិត​និង​សុខភាព​នា​ពេល​អនាគត។​ ​រៀង​រាល់​​ឆ្នាំ​​ អាជ្ញាធរ​អឺរ៉ុប​តែង​បើក​​យុទ្ធនាការ ក្នុង​ទិសដៅ​តែមួយ និង​ផ្តល់​សារ​​តែ​មួយ​គឺ រារាំង ការពារ​ និង​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ។ ប៉ុន្តែ​នាឱកាស​នេះ កម្មវិធី​សុខភាព​របស់​វិទ្យុ​យើង​សូម​ផ្តោត​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ទៅ​លើ​​ថ្នាំ​បង្ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ដែល​បាន​និង​កំពុង​បន្ត​ឆ្លង​រីករាលដាល​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ទទួល​វ៉ាក់សាំង​ហើយ​នៅតែ​អាច​ឆ្លងជំងឺ​កូវីដ​១៩​ទៀត ថ្នាំគ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ឬ​យ៉ាងណា? តើ​អ្នក​ឆ្លង​កូវីដ​១៩​ហើយ​ គួរ​ចាក់​វ៉ាកសាំង​ពីរ​ដូស​ដដែល​ឬ ?
Apr 29, 2021
9 min
Load more