Andhra Pradesh 10th Class Telugu 6th Lesson Shataka Madhurima

In this episode we will cover the Telugu poem (Telugu padyam) written by the Marada Venkaiah "Urugunavanthu Dodlu"

ఉరుగుణవంతు డొడ్లు తన కొండపకారము సేయునప్పుడుం

బహిరతమే యొనర్చు నొక పట్టున నైనను గీడుఁ జేయగా

నెఱుగడు; నిక్కమేకద యదెట్లనఁ గవ్వముబట్టి యొంతయున్

దరువగ జొచ్చినం బెరుగు తాలిమినీయదె వెన్న భాస్కరా!

- మారద వెంకయ్య

పదవిభాగం:

ఉరుగుణవంతుడు, ఒడ్లు, తనకున్, ఓండు + అపకారము, చేయునప్పుడున్,

పరహితమే, ఒనర్చున్, ఒక పట్టున్ + ఐనను, కీడున్, చేయగాన్,

ఎఱుగడు, నిక్కమేకద, అది + ఎట్లు + అనన్, కవ్వము + పట్టి, ఎంతయున్,

తరువగ + చొచ్చినన్, పెరుగు, తాలిమిన్, ఈయదె, వెన్నన్, భాస్కరా!

ప్రతిపదార్ధము:

భాస్కరా! = ఓ సూర్యుడా

ఉరుగుణవంతుడు = గొప్ప గుణవంతుడు

ఒడ్లు = ఇతరులు

తనకున్ = తనకు

ఓండు + అపకారము = ఒక అపాయము

చేయునప్పుడున్ = చేసినప్పుడు కూడా

పరహితమే = ఇతరులకు మేలునే

ఒనర్చున్ = చేస్తాడు

ఒక పట్టున్ + ఐనను = ఏ సమయమునందైనను

కీడున్ = అపాయమును

చేయగాన్ = చేయటానికి

ఎఱుగడు = ఇష్టపడడు

నిక్కమేకద = అది నిజమే కదా

అది + ఎట్లు + అనన్ = అది ఎలా అంటే

కవ్వము + పట్టి = కవ్వము చేతితో పట్టుకుని

ఎంతయున్ = మిక్కిలి అధికముగా

తరువగ + చొచ్చినన్ = చిలుకుతున్నప్పటికీ

పెరుగు = పెరుగు

తాలిమిన్ = ఓర్పుతో

వెన్నన్ = వెన్నను

ఈయదె = ఇవ్వటం లేదా

భావం:

భాస్కరా! చాలా మంచి గుణాలు కలవాడు పరులు తనకు కీడు తలపెట్టినా ఓర్పు వహించి వారికి ఏమాత్రమూ అపకారము చేయక తాను పరోపకారమే చేస్తాడు. ఎలాగంటే, పెరుగును కవ్వంచేత చిలుకుతూంటే ఫలితంగా అది కమ్మని వెన్నను ఇస్తుందికదా!