शौचात्स्वाङ्गजुगुप्सा परैरसंसर्गः।।2.40।।shauchat svanggajugupsa parairasansargahसत्त्वशुद्धिसौमनस्यैकग्र्येन्द्रियजयात्मदर्शनयोग्यत्वानि च।।2.41।।sattvashuddhisaumanasyaikagryendriyajayatmadarshanayojnatvani chaसंतोषादनुत्तमः सुखलाभः।।2.42।।santoshad anuttamah sukhalabhahकायेन्द्रियसिद्धिरशुद्धिक्षयात्तपसः।।2.43।।kayendriyasiddhirashuddhikshayat tapasahस्वाध्यायादिष्टदेवतासंप्रयोगः।।2.44।।svadhyayad ishtadevatasanprayogahसमाधिसिद्धिरीश्वरप्रणिधानात्।।2.45।।samadhisiddhirishvarapranidhanatस्थिरसुखमासनम्।।2.46।।sthirasukham aasanamप्रयत्नशैथिल्यानन्तसमापत्तिभ्याम्।।2.47।।prayatnashaithilyanantasamapattibhyamततो द्वंद्वानभिघातः।।2.48।।tato dvandvanabhighatahतस्मिन्सति श्वासप्रश्वासयोर्गतिविच्छेदः प्राणायामः।।2.49।।tasmin sati shvasaprashvasayorgativichchhedah pranayamahबाह्याभ्यन्तरस्तम्भवृत्तिर्देशकालसंख्यामि परिदृष्टो दीर्घसूक्ष्मः।।2.50।।bahyabhyantarastambhavrittih deshakalasankhyabhih paridrishto dirghasookshmahबाह्याभ्यन्तरविषयाक्षेपी चतुर्थः।।2.51।।bahyabhyantaravishayakshepi chaturthahततः क्षीयते प्रकाशावरणम्।।2.52।।tatah khiyte prakashavarnamधारणासु च योग्यता मनसः।।2.53।।dharanasu ch yojnata manasahस्वविषयासंप्रयोगे चित्तस्वरूपानुकार इवेन्द्रियाणां प्रत्याहारः।।2.54।।svasvavishayasanprayoge chittasy svaroopanukar ivendriyanan pratyaharahततः परमावश्यतेन्द्रियाणाम्।।2.55।।tatah parmavasytendriyanam