Joostelli.be
Joostelli.be
Joost Elli
De Maurice De Wilde podcasts: De nieuwe orde (afl. 7-10 + bonus) 3e cyclus Naar de koningskwestie
5 hour 51 minutes Posted Jun 10, 2024 at 6:26 am.
0:00
5:51:25
Download MP3
Show notes
Een onderzoek van Maurice De Wilde
1. De nieuwe orde (Episode 7A/19): De gevangene van Laken**
Trefwoorden: Leopold III, beginjaren, koningskwestie, Albert De Jonghe
Hoewel koning Leopold als krijgsgevangene niet kon regeren, ondernam hij tijdens de bezetting politieke stappen. In de overtuiging dat Duitsland de oorlog had gewonnen, vroeg hij vanaf juni 1940 herhaaldelijk om een ontmoeting met Hitler. Hitler had eerder zo'n verzoek afgewezen, maar na de Frans-Duitse wapenstilstand werd Leopold vragende partij. De ontmoeting vond plaats op 19 november 1940. Naast humanitaire kwesties vroeg Leopold ook of België enige zelfstandigheid kon behouden na een Duitse overwinning, maar Hitler hield het toekomstig lot van België in het ongewisse. Na de oorlog werden deze ontmoetingen Leopold zwaar aangerekend.
2. De nieuwe orde (Episode 8A/19): Tot het bittere einde**
Trefwoorden: Leopoldisten, koningskwestie, neutraliteitspolitiek, latere jaren, Pierre van Outryve d'Ydewalle, kolonel H. Rombouts, Albert De Jonghe
Tijdens de bezetting volgde koning Leopold een actieve aanwezigheidspolitiek. Zijn secretaris, graaf Capelle, onderhield contacten met prominenten uit de collaboratie. Leopold ontmoette tot 1941 regelmatig Hendrik De Man, die ook een Nieuwe Orde voor België voorstond. Leopold volgde een politieke lijn die tegen de politiek van de Belgische regering in Londen en de geallieerden inging. Ook dit werd de koning na de oorlog verweten.
3. De nieuwe orde (Episode 9A/19): De gekroonde republiek**
Trefwoorden: naoorlogs, koningskwestie, Gaston Eyskens, Achiel Van Acker
Tussen 1945 en 1950 werd het politieke leven in België beheerst door de koningskwestie. Dit begon meteen na Leopolds bevrijding uit Duits krijgsgevangenschap op 9 mei 1945 door de Amerikanen. Alleen de CVP-PSC wilde zijn onvoorwaardelijke terugkeer. Andere partijen vonden dat hij zich tijdens de bezetting politiek onmogelijk had gemaakt. In parlementaire debatten en processen tegen collaboratie werden details over Leopolds oorlogshouding bekend, zoals tijdens het proces van journalist Robert Poulet.
4. De nieuwe orde (Episode 10A/19): De gekroonde republiek**
Trefwoorden: koningskwestie, Boudewijn, Gaston Eyskens, de kolonel, August De Schrijver
Na zijn verhuizing naar Zwitserland in oktober 1945 bleef de koningskwestie aanslepen. Alleen de CVP-PSC bleef Leopold verdedigen. De koning stelde een volksraadpleging voor, maar deze kon pas in maart 1950 plaatsvinden, nadat de CVP-PSC in 1949 een absolute meerderheid behaalde. De volksraadpleging gaf Leopold een meerderheid, maar toonde ook een duidelijke verdeeldheid tussen Vlaanderen en Wallonië en tussen links en rechts. Toen Leopold III in juli 1950 terugkeerde, was het land in rep en roer. Onder dreiging van een burgeroorlog en een Waalse socialistische republiek deed hij op 18 augustus 1950 afstand van de troon. Dit bracht de rust terug, en België bleef een monarchie.
5. De nieuwe orde (bonusepisode 18/19): Het Eldrie-Verbond
Tekst: © In Respect of Maurice De Wilde (YouTube)