นิพพานนะอยู่อย่างไรกัน อยู่ที่ไหน เขาว่านิพพานอยู่ในใจ

คำว่านิพพานนะ นิขนฺตํ นิพพานํ  ใจของเราออกจากกิเลสเครื่องร้อยรัดได้เป็นตัวนิพพาน นี่กิเลสไม่อยู่กับใจเสียแล้ว ใจออกจากกิเลสเครื่องร้อยรัดไปเสียแล้ว ใจออกจากกิเลสเครื่องร้อยรัดแล้ว จึงจะไปสู่นิพพานอีกครั้งหนึ่ง

นิพพานแยกออกเป็น ๒ คือ สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ และอนุปาทิเสสนิพพานธาตุ

นิพพานแยกออกเป็น ๒  สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ  เหมือนพระพุทธเจ้าได้สำเร็จเป็นพระพุทธเจ้าแล้ว  แปลว่าขันธปัญจกยังปรากฏอยู่  สั่งสอนเวไนยสัตว์อยู่ ๔๕ ปี  ในระหว่างนั้นเป็นสอุปาทิเสสนิพพานธาตุทั้งนั้น  เป็นสอุปาทิเสสนิพพาน