نهضت تنباکو - جلسه چهارم - سه‌شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۸۵

بررسی مطالبات، رهبری و تشکیلات

مطالبات نهضت تنباکو چند ویژگی دارد؛ اول این‌که بسیار عینی است، به این مفهوم که با زیست، معیشت و منافع روزمره‌ی بخشی از طبقات اجتماعی و اقتصادی عجین و درتنیده است. دوم این‌که مشخص و معین است، قراردادی منعقد شده بود که مونوپولیستی بود و محصول، داشت، کاشت، برداشت، فروش و صادرات را در بَر می‌گرفت. سوم این‌که می‌شد بر روی آن مطالبه، فراخوان اجتماعی و تشکیلات سوار کرد. بخشی از مطالباتی که الان هست، مثل دموکراسی و حقوق‌بشر، مهندسی‌نشده، عینی‌نشده و خواسته‌هایی بسیار کلان هستند. تا به شعار مشخصی تبدیل نشود، نمی‌شود فراخوانی داد و تشکیلاتی روی آن سوار کرد.

رهبری نهضت هم که روحانیون بودند ویژگیهای خاصی داشته است. تا یک نهاد و گروه اجتماعی ویژگی های مشخصی را نداشته باشند نمی توانند در بزنگاههای تاریخی عمل کنند...