نهضت تنباکو - جلسه سوم - سه‌شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۸۵

توضیح زمینه های بروز حرکت و نیروهای آغازگر

یکی از زمینه های داخلی بروز نهضت تنباکو پاشیده شدن بذر افکار انقلابی بین مردم بود.

حدود 4-5 قبل از واقعه تنباکو، میرزا ملکم خان، میرزرا آقا خان کرمانی و میرزا یوسف خان فعالیت خود را در این زمینه شروع کرده بودند.

ملکم خان 20 شماره از روزنامه قانون را منتشر کرد که نقش مهمی در آگاهی بخشی نسبت به استبداد مطلقه در ایران داشت.

در ترسیم فضای فکری آن دوران چنین آمده که «دولت حالت نارضامندی و اعتراض عام و مظاهر گوناگونش را می‌دید، اما این بینایی را نداشت که آنچه می‌بیند را درست درک کند و به چاره‌جویی برآید؛ اغلب چنین است. در حرکت‌های عمومی بهانه‌ای کافی بود که مردم به مقاومت و حتی به مقابله‌جویی برخیزند. انحصارنامه‌ی دخانیات فقط این بهانه را به‌دست داد.»